6 Şubat depremlerinin ardından Valilik koordinasyonu, Hatay Büyükşehir Belediyesi (HBB), Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi (HMKÜ) ve İskenderun Teknik Üniversitesi (İSTE) iş birliğiyle “Krizden Kalkınmaya: Afet Yönetiminde Hatay Modeli ve Gelecek Stratejileri” Çalıştayı Hatay’da yapıldı. Bürokrasi, yerel yönetim ve akademi dünyasını bir araya getiren çalıştayda, Hatay Modeli’nin akademik, idari ve sosyal boyutları ele alındı.
HMKÜ Atatürk Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen açılış törenine; Hatay Valisi Mustafa Masatlı, HBB Başkanı Mehmet Öntürk, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman, HMKÜ Rektörü Veysel Eren, İSTE Rektörü Mehmet Duruel, Deprem uzmanları Prof. Dr. Şükrü Ersoy, Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, Prof. Dr. Süleyman Pampal, AFAD Daire Başkanı Abdulkadir Tezcan, kaymakamlar ve STK temsilcileri katıldı.
Afet yönetiminde uygulanan stratejiyi "Hatay Modeli" olarak tanımlayan Hatay Valisi Mustafa Masatlı, bu modelin temelinde insan ve toplumsal dayanışma olduğunu ifade etti. Masatlı, "Hatay Modeli; sahayı masa başında değil, doğrudan hayatın içinden okuyan bir anlayıştır. Sadece binaları değil insanı, sadece yolları değil umudu merkeze alan bütüncül bir iyileşme modelidir" dedi. Bu sürecin sadece yaraları sarmak değil, yarının daha dirençli Hatay'ını kurmak için yürütüldüğünü belirtti.
HBB Başkanı Mehmet Öntürk de konuşmasında, çalıştaydan çok önemli sonuçlar çıkacağını ve tüm dünyaya örnek olacağı inancını paylaşarak çalışmada emeği geçen kurumlara teşekkür etti.
“Yaşayan bilir bunu; yani o an şehrin yöneticileri depremzede, kurtarıcıları depremzede, jandarması depremzede, emniyeti depremzede, AFAD depremzede. Hastaneye gideceksiniz hastane yıkılmış. Şimdi bunu yönetmek için çok ciddi bir çalışma lazım” sözleriyle deprem sonrası şehrin genel durumuna değinen Başkan Öntürk, “Depremden sonra ne yapılması lazım? İaşesinden lojistiğine, insanların şehir dışına taşınmasından yaşamını nasıl sürdüreceğine kadar bir oya örer gibi ince ince çalışılması gereken bir iş diye düşünüyorum” diyerek çalıştayın önemine vurgu yaptı.
Depremden sonra enkazların doğaya zarar vermeden kaldırılmasından, büyük oranda yıkılmış bir şehrin yeniden planlanmasına, altyapıyı yenilemekten demografik yapının korunmasına kadar zor bir süreç yaşandığının altını çizen Başkan Öntürk, “Hatay modelini ben çok önemsiyorum. Böyle bir Hatay modelini ancak güçlü liderler yapar, kadim ve kudretli devletler yapar diye düşünüyorum. Bunu yapmak herkesin harcı değil. Afetlere dayanıklı güçlü konutlar ve kamu binaları yaptık. Hatay’ın 50-100 yıllık ihtiyacını karşılayacak altyapıyı ise 2027 yılında tamamen bitiriyoruz. Hakikaten bunun anlatılması lazım. Hatay’da çok kısa bir süre içerisinde 193 bin konut yaptık. Kamu binaları, hastaneler, okullar, köprüler, yollar, tüneller, hava limanları bunları yapmak kudretli devletlerin işi” dedi.
Başkan Öntürk ayrıca, “Bu büyük afeti yaşamış insanların psikolojisini de yönetmek gerekiyor. Belediye olarak bununla ilgili çalışmalarımız var, gayret gösteriyoruz. Giden insanlarımızı geri getirmemiz lazım. Hatay, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün şahsi meselem dediği bir şehir. Her vatandaşımızın yeniden şehrine dönmesi için çalışmalar yapmamız lazım” sözleriyle konuşmasını sonlandırdı.
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman, 2022 Ekim ayında Kırıkhan Belediyesi’nin düzenlediği deprem konulu panele Prof. Dr. Şükrü Ersoy’un katıldığını ve yaptıkları çalışmalar sonrası Hatay bölgesinde 7 ve üzeri büyük bir deprem beklediklerini hatırlatarak, olası depremlere karşı daha hazırlıklı olmak gerektiğini söyledi.
Törende konuşan İSTE Rektörü Mehmet Duruel, anlamlı bir organizasyona ev sahipliği yapmaktan dolayı memnuniyetini belirterek, “İnsanımızın memleketine olan bağlılığı her türlü zorluğun üstesinden gelecek kadar güçlüdür. Bugün burada oluşumuz bu dayanışma ruhunun bir yansımasıdır” dedi.
Afetlerin artık dünyanın ortak gerçeği olduğunu vurgulayan Hatay MKÜ Rektörü Veysel Eren de konuşmasında; bürokrasi, akademi ve yerel yönetimleri buluşturan panel ve çalıştay programının asrın felaketinden sonra ortaya konulan çabanın ve elde edilen birikimin gelecek nesillere aktarılması amacıyla yapıldığına değindi ve "Yaşanan büyük tecrübenin bilimsel hafızaya dönüştürülmesi, Hatay'da oluşan saha deneyiminin kurumsallaştırılması ve geleceğe yönelik dirençli şehir politikalarının ortak akılla geliştirilmesi son derece kıymetlidir" dedi.
Çalıştaya bir selamlama metni gönderen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, mesajında şu ifadelere yer verdi: "Hatay Modeli; devlet aklının, bilimsel birikimin ve kurumsal hafızanın ortak bir zeminde buluştuğu kıymetli bir çalışmadır. Bu tecrübeyi Türkiye’nin afetlere karşı daha hazırlıklı, daha dirençli ve daha güçlü geleceğine katkı sunacak kalıcı bir modele dönüştürmeyi diliyorum."
Üç gün sürecek etkinliğin sonuçlarının kapsamlı bir rapor ve kitap çalışmasıyla bilimsel literatüre kazandırılması ve afet yönetimi stratejilerine rehberlik etmesi hedefleniyor.
