İran'ın enerji kozu elinden mi alınıyor?

Körfez ülkeleri, İran'ın kontrolündeki Hürmüz Boğazı'na bağımlılığı azaltmak için alternatif enerji güzergâhlarına yatırım yapıyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, boru hatları ve liman kapasitelerini artırmayı hedefliyor. Ancak tahminlere göre 2028 sonunda bile Körfez petrol ihracatının yaklaşık yüzde 60'ı Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye devam edebilir.

Dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, önümüzdeki 5 yıl içinde stratejik öneminin bir bölümünü kaybedebilir. Körfez ülkeleri, İran'ın kontrolündeki boğaza bağımlılığı azaltmak için alternatif enerji güzergâhlarına yönelik yatırımlarını hızlandırıyor.

Alternatif Enerji Güzergâhlarına Yatırım Artıyor

İngiliz bankasının üst düzey yöneticilerinden Georges El-Hedery, enerji ihracatında alternatif güzergâhlara yönelik yatırımların hız kazandığını açıkladı. El-Hedery'ye göre yeni boru hatları ve liman projeleri sayesinde Hürmüz Boğazı'na olan bağımlılık, önümüzdeki 5 yıl içinde büyük ölçüde azaltılabilir.

Suudi Arabistan'dan Petrol Taşıma Kapasitesini Artırma Planı

Suudi Arabistan, petrolü Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı'na taşıyan Doğu-Batı Boru Hattı'nın kapasitesini artırmaya hazırlanıyor. Planlanan düzenlemelerle hattın günlük petrol taşıma kapasitesine 1 milyon 200 bin varil daha eklenebileceği belirtiliyor. Böylece petrol ihracatında Hürmüz Boğazı dışındaki güzergâhların kullanımının artırılması hedefleniyor.

BAE, Fuceyra Limanı'nın Kapasitesini İkiye Katlamayı Hedefliyor

Birleşik Arap Emirlikleri de Hürmüz Boğazı'na bağımlılığı azaltmak için benzer bir strateji izliyor. 2027 yılında devreye alınması planlanan yeni boru hattıyla, Hürmüz Boğazı'nın dışında bulunan Fuceyra Limanı üzerinden petrol ihracat kapasitesinin iki katına çıkarılması amaçlanıyor.

Katar'ın Doğal Gaz İhracatı Hürmüz'e Bağlı

Alternatif güzergâhlara yönelik yatırımlara rağmen Hürmüz Boğazı'nın küresel enerji ticaretindeki önemi devam ediyor. Özellikle Katar'ın sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatı büyük ölçüde bu güzergâha bağlı. Goldman Sachs'ın tahminlerine göre, 2028 yılının sonunda bile Körfez ülkelerinin petrol ihracatının yaklaşık yüzde 60'ı Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilebilir.

Hürmüz Boğazı'nın Enerji Ticaretindeki Rolü Değişebilir

Uzmanlara göre yeni enerji hatları, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerinden oluşturabileceği baskıyı azaltabilir. Alternatif güzergâhların devreye girmesi, Körfez ülkelerinin enerji ihracatında daha fazla seçeneğe sahip olmasını sağlayabilir. Böylece Hürmüz Boğazı küresel enerji ticaretindeki önemini korusa da Körfez ülkelerinin enerji ihracatında tek çıkış kapısı olma özelliğini zamanla kaybedebilir.