Elektronik İlan Doğrulama Sistemi piyasayı nasıl etkiledi?

Emlak ilanlarında yanıltıcı bilgiler paylaşılması, hatta dolandırıcılık vakaları üzerine Ticaret Bakanlığı, ilan doğrulama sistemini devreye aldı ve sosyal medya denetimlerine de hız verdi.

Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) ile ilan verenin kimliği ve yetkisi doğrulanırken sosyal medya üzerinden verilen ilanlarda kuralların dışına çıkmaya çalışanlar da takip ediliyor.

Son incelemelerde, kurallara aykırı ilan paylaşan 70 emlak ve oto galeri işletmesine toplam 7 milyon lira idari para cezası uygulandı. Böylece bu kapsamda yaptırım uygulanan işletme sayısı 152’ye, toplam ceza tutarı 15,2 milyon liraya ulaştı.

‘FİYAT BİLGİSİ DE OLMALI’

Sektördeki bu sıkı denetimin sahaya yansımasını gayrimenkul danışmanı Şenay Araç şöyle anlatıyor: “Bir düzenleme yapmak kadar, o düzenlemenin uygulanmasını sağlamak da önemli. Ticaret Bakanlığı uygulamayı takip ediyor, açıkları tespit ediyor ve o açıkları kapatacak adımlar atıyor.

İlan sitelerinde denetim başlayınca sosyal medyaya yönelerek istediği gibi paylaşım yapabileceğini düşünenler vardı. Bakanlık bu alanı da takibe aldı. Instagram, Facebook, TikTok ya da WhatsApp üzerinden paylaşım yapılması, ilanı denetimin dışında bırakmıyor. Sosyal medya ilanlarında EİDS üzerinden doğrulanmış ilan bağlantısının paylaşılması gerekiyor. Fotoğraf, video ve açıklamaların doğrulanmış ilandaki taşınmaz veya taşıta ait olması, ayrıca fiyat bilgisinin de paylaşımda bulunması isteniyor.

Başka bir evin fotoğrafını kullanıp gerçeği yansıtmayan düşük bir fiyatla vatandaşın ilgisini çekmeye çalışanlarla karşılaşıyorduk. Vatandaş gördüğü fotoğrafa, yazılan fiyata inanıyordu. Bu yöntemler dolandırıcılığa da zemin hazırlıyordu.

Bakanlık şimdi ilanı kimin verdiğine, yetkili olup olmadığına, fotoğrafın hangi eve ait olduğuna ve fiyat bilgisine birlikte bakıyor. Bu çok önemli. Sahte fotoğraf ve yanıltıcı fiyatlarla vatandaşın kandırılmasının önünü kesmeye yönelik güçlü bir çalışma yürütülüyor.”

‘FİYATLAR HAFTALIK DEĞİŞİYORDU’

Araç, denetimlerin ilanlardaki keyfî fiyat hareketleri üzerinde de etkili olduğunu söylüyor:

“İki yıl önce hem satılık evlerde hem kiralıklarda haftalık fiyat değişiklikleri görüyorduk. Aynı evin fiyatı kısa aralıklarla yükseliyor, vatandaş hangi rakamın gerçek olduğunu anlamakta zorlanıyordu.

Benim sahadaki gözlemim, denetimlerin ve cezaların bu hareketleri azalttığı yönünde. İnsanlar artık yaptırımla karşılaşabileceklerini düşünerek daha dikkatli davranıyor. Bakanlığın kararlı takibinin piyasadaki karşılığını bu şekilde görüyoruz.”

‘PLATFORM DA SORUMLU’

Araç, usulsüz ilanı paylaşan kadar paylaşılan platformun da sorumluluğuna dikkat çekiyor: “İlanı paylaşan işletmeyle birlikte, o paylaşımın yapıldığı platformun da sorumluluk taşıması gerekiyor. Bakanlık denetimi bütün taraflara yayıyor. Bu da kurallara uyan emlak işletmelerini koruyor, haksız rekabetle mücadeleyi güçlendiriyor.”