Yemen'de kriz büyüyor: 313 bin kişi yerinden edildi

Yemen'de hükümet güçleri ile İran destekli Husiler arasında yeniden şiddetlenen çatışmalar, binlerce ailenin evlerini terk etmesine ve ülkedeki insani ihtiyaçların artmasına yol açıyor.

Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre, ağustos ayının başından bu yana yaklaşık 313 bin kişi yerinden edilirken, çatışmalarda 69 sivil hayatını kaybetti, 212 sivil yaralandı. Hayatını kaybeden ve yaralanan sivillerin üçte birinden fazlasını çocuklar oluşturdu.

Çatışmalar özellikle ülkenin güneybatısındaki Taiz ve çevresinde yoğunlaşırken, yerinden edilenlerin önemli bir bölümü barınma, gıda ve sağlık hizmetlerine erişimde güçlük çekiyor. Taiz ve komşu Lahic vilayetlerinde hükümet güçlerinin Husilere ait olduğu belirtilen mevzileri hedef aldığı, Taiz'in güneyindeki el-Akrud cephesinde ise Husilerin saldırısının püskürtüldüğü bildirildi.

313 BİN KİŞİ EVİNİ TERK ETMEK ZORUNDA KALDI

BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), ağustos ayının başından bu yana çatışmalar nedeniyle yaklaşık 313 bin kişinin evlerini terk ettiğini duyurdu.

Taiz vilayeti, bu dönemde kaydedilen yerinden edilme vakalarının yaklaşık yüzde 40'ına sahne oldu. Çatışmaların yoğunlaştığı bölgelerde barınma ve insani yardım ihtiyacı da giderek arttı.

BM İnsan Hakları Ofisi, ağustos ayının başından bu yana çatışmalarda 69 sivilin hayatını kaybettiğini, 212 sivilin yaralandığını açıkladı. Hayatını kaybeden ve yaralanan sivillerin üçte birinden fazlasının çocuk olduğu belirtildi.

BM ve insani yardım kuruluşları, çatışmalardan etkilenen ailelere hazır gıda, hijyen malzemeleri ve acil yardım ulaştırmaya çalışıyor. Ancak güvenlik sorunları ve ulaşım güzergahlarındaki aksamalar, yardım çalışmalarını zorlaştırıyor.

OCHA, taraflara sivilleri ve sivil altyapıyı koruma, uluslararası insancıl hukuka uyma ve insani yardımların ihtiyaç sahiplerine güvenli, kesintisiz ve engelsiz ulaştırılmasına izin verme çağrısında bulundu.

AÇLIK VE YETERSİZ BESLENME MİLYONLARCA KİŞİYİ ETKİLİYOR

Yemen'de yıllardır devam eden savaş, ekonomik çöküş ve temel hizmetlerdeki aksamalar, gıda krizini de derinleştiriyor.

BM Dünya Gıda Programı (WFP), 2 Ekim'de yaptığı açıklamada, Yemen genelinde 18,3 milyon kişinin akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya olduğunu bildirdi. Kuruluşun verilerine göre, 5 yaş altındaki 2,2 milyon çocuk yetersiz besleniyor. Bu çocukların yaklaşık 500 bini ağır akut yetersiz beslenme sorunu yaşıyor.

WFP'nin erişim sağlayabildiği bölgelerde yaptığı incelemeye göre, hanelerin yüzde 74'ü temel gıda ihtiyaçlarını karşılayamıyor. Çatışmalar, artan gıda fiyatları ve yardım ulaştırılmasındaki güçlükler, özellikle yerinden edilen ailelerin yaşam koşullarını daha da ağırlaştırıyor.

ÇATIŞMALAR SAĞLIK HİZMETLERİNİ DE AKSATIYOR

Yemen'de çatışmalar ve ulaşım güzergahlarındaki kesintiler, sağlık hizmetlerinin sürdürülmesini de zorlaştırıyor.

UNICEF'in 11 Ekim tarihli değerlendirmesine göre, çatışmaların yoğunlaştığı Taiz vilayetinde 98 sağlık tesisi kısmen hizmet verebiliyor veya hiç çalışamıyor. Lahic vilayetinde ise çatışmalar nedeniyle 85 okul kapandı.

Sağlık tesislerinin hizmet verememesi, özellikle çocukların ve temel sağlık hizmetlerine ihtiyaç duyan diğer grupların tedaviye erişimini zorlaştırıyor.

BİR MİLYON ÇOCUĞA KIZAMIK VE KIZAMIKÇIK AŞISI YAPILACAK

Yemen'de kızamık ve kızamıkçığa karşı koruma sağlamak amacıyla 11 vilayette yaklaşık 1 milyon çocuğu kapsayan acil aşılama kampanyası başlatıldı.

Yemen Halk Sağlığı ve Nüfus Bakanlığınca, UNICEF ve Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) desteğiyle yürütülen kampanyanın 6 gün sürmesi planlanıyor.

UNICEF'in açıklamasına göre, 6 ay ile 5 yaş arasındaki çocukları kapsayan kampanyada sabit ve mobil 2 bin 291 aşılama ekibi görev yapıyor. Kampanyayla çocukların hastalıklara karşı korunması ve salgınların yayılmasının önlenmesi hedefleniyor.

YEMEN'DE İNSANİ KRİZ DERİNLEŞİYOR

Yemen'de hükümet güçleri ile Husiler arasındaki çatışmalar, Husilerin Eylül 2014'te başkent Sana'yı ve bazı vilayetleri ele geçirmesinin ardından başlamıştı. Mart 2015'te Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun uluslararası toplum tarafından tanınan hükümete destek vermek üzere müdahale etmesiyle çatışmalar bölgesel boyut kazanmıştı.

BM arabuluculuğunda Nisan 2022'de başlayan ateşkes, aynı yıl ekimde sona ermişti. Ateşkesin ardından ülkede görece sakinlik yaşansa da siyasi çözüm sağlanamadı. Temmuz ayında yeniden tırmanan çatışmalar, sivillerin güvenliğini tehdit ederken yıllardır devam eden insani krizi de ağırlaştırdı.

BM'nin 2026 yılı değerlendirmelerine göre, Yemen'de 21 milyondan fazla kişinin insani yardıma ihtiyacı bulunuyor.

Ülkede devam eden çatışmalar, yoksulluk, açlık, sağlık hizmetlerinin yetersizliği ve zorunlu göç, milyonlarca Yemenlinin yaşam koşullarını zorlaştırmayı sürdürüyor.