Trump'ın İran kararından önce Türkiye ve bölge ülkeleriyle telefon trafiği

ABD Başkanı Donald Trump, ara seçimlerin tamamlanmasının ardından perşembe günü ulusal güvenlik danışmanlarıyla gerçekleştirdiği toplantı sonrasında, İran'a karşı topyekûn savaşa yeniden başlayıp başlamama konusundaki kararını yakında vereceğini duyurdu.

Geride kalan seçim sürecinin, savaşı sona erdirmek amacıyla yeni bir hava saldırısı dalgası başlatma ihtimali açısından Trump için kritik bir dönüm noktası olarak değerlendirildiği kaydedildi.

İki ABD'li yetkilinin aktardığı bilgilere göre Trump ve üst düzey ulusal güvenlik danışmanları, seçimlerden bu yana haftalık istihbarat brifingi kapsamında İran dosyasını görüşmek üzere perşembe günü ilk kez bir araya geldi.

Yetkililer, ABD Başkanı'nın en azından şu aşamada önünde bulunan üç seçeneği değerlendirdiğini belirtti:

Bunlar, İran'a yeni saldırılar başlatmak, mevcut rejimi ekonomik olarak sıkıştırmak ya da İran tarafına önemli tavizler sunan bir anlaşmaya varmak.

İran'ın nükleer programının sona erdiğinden ve "bunun bir daha asla tekrarlanmayacağından" emin olmak adına saldırılarla "daha ileri gitmek istiyor muyuz?" sorusunu gündeme getiren Trump, "Mümkünse ülkenin geri kalanını yok etmemeyi tercih ederim ama belki de bunu yapmak zorunda kalacağım. Çok yakında öğreneceksiniz" ifadelerini kullandı.

Oval Ofis'te basın mensuplarına konuşan Trump, "Şimdi bir karar vereceğiz" dedi.

TÜRKİYE İLE TELEFON TRAFİĞİ

Trump bir sonraki adımını değerlendirirken, perşembe günü diplomatik temaslarda yoğun bir hareketlilik yaşandı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile aralarında Türkiye, Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Umman ve Mısır'ın bulunduğu bölgesel arabulucular arasında çok sayıda telefon görüşmesi gerçekleştirildi.

Katarlı arabulucular, daha geniş kapsamlı bir anlaşmaya yönelik karşılıklı güven inşa etmek amacıyla tarafların iki gün boyunca bir dizi adım atmasını içeren bir taslak öneri üzerinde Beyaz Saray ve İran tarafıyla müzakerelerini sürdürdü.

Bölgesel kaynakların aktardığı plana göre, ilk gün ABD deniz ablukasını kaldıracak ve İran'ın dondurulmuş fonlarının bir kısmını serbest bırakacak.

Buna karşılık İran, bir yıl önce Kahire'de varılan mutabakat doğrultusunda Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'na bombalanan nükleer tesislere müfettiş göndermesi için resmi davette bulunacak.

İkinci günde ise Hürmüz Boğazı yeniden açılacak ve ardından İran'ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokuna odaklanan nükleer görüşmeler yeniden başlayacak.

İRAN GERİ ADIM ATMADI

Öte yandan, ABD ile dolaylı müzakerelerde kilit bir role sahip olan İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, perşembe günü Kremlin'de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya geldi.

Görüşmenin, Putin ve Rızai arasındaki telefon temasından ve Rus liderin arabuluculuk önerilerinden birkaç gün sonra yapıldığı kaydedildi.

Rızai, İran Dini Lideri Mücteba Hamaney'in mesajını ilettiği Putin'in savaşın sona erdirilmesine yardımcı olmaya hazır olduğunu vurguladığını söyledi.

Rızai görüşmenin ardından, "Sayın Putin'e diplomasi konusunda Amerikalılara yedi şart sunduğumuzu ve Amerikalılar yedi şartımızı yerine getirene kadar ne Hürmüz Boğazı'nın açılacağını ne de herhangi bir müzakerenin yapılacağını söyledik" açıklamasında bulundu.