"Sistem kendi ağırlığı altında çöktü"

Microsoft 365 hizmetlerinde perşembe akşamı Türkiye saatiyle 19.00 civarında başlayan ve bir saat içinde 74 ülkeye yayılan kesinti, küresel ölçekte çok sayıda kullanıcıyı etkiledi. Kesintinin kesin nedeni henüz açıklanmazken, Onlayer Kurucu Ortağı ve CEO’su Kıvanç Harputlu yaşanan aksaklığın olası nedenlerini ve şirketlerin teknoloji altyapılarındaki bağımlılık risklerini değerlendirdi.

Microsoft'un paylaştığı bilgilerin bir siber saldırıdan ziyade şirketin kendi altyapısında yaşanan zincirleme bir arızaya işaret ettiğini belirten Harputlu, çok sayıda sunucunun otomatik sağlık kontrollerinden geçemeyerek devre dışı kaldığını aktardı.

SUNUCULARIN DEVRE DIŞI KALMASI ZİNCİRLEME ARIZAYA YOL AÇTI

Harputlu'nun aktardığına göre sunucuların devre dışı kalmasının ardından sistemdeki yük geride kalan sunuculara bindi. Ancak bu sunucular da artan yükü taşıyamadı.

Kesintinin başlangıcıyla aynı zamana denk gelen bir ağ yapılandırma değişikliğinin geri alındığını belirten Harputlu, buna rağmen ilk 12 saat içinde uygulanan düzeltmelerin sonuç vermediğini, yeni bir yamanın ise bölge bölge devreye alınmaya başlandığını ifade etti.

Yaşanan süreci değerlendiren Harputlu, "Kısacası trafik artmadan sistem kendi ağırlığı altında çöktü" dedi.

"TEK NOKTADAN ARIZA RİSKİNE RAĞMEN BAĞIMLILIK ARTIYOR"

Kesintinin yalnızca teknik bir sorun olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Harputlu, asıl meselenin kurumların kritik iş süreçlerini az sayıda teknoloji sağlayıcısına bağımlı hale getirmesi olduğunu belirtti.

Harputlu, "Bugün bir bankanın kredi süreci, bir devlet kurumunun yazışmaları ve bir KOBİ'nin müşteri iletişimi aynı sağlayıcının e-posta altyapısına bağlı" ifadelerini kullandı.

2024'te yaşanan CrowdStrike krizinin ardından "tek noktadan arıza" riskinin çok konuşulduğunu ancak teknoloji altyapılarındaki bağımlılığın artarak sürdüğünü kaydeden Harputlu, Avrupa'daki DORA düzenlemesine de dikkat çekti.

Avrupa'da finans kuruluşlarını üçüncü taraf teknoloji risklerini yönetmekle yükümlü kılan DORA düzenlemesinin bu alandaki risklerin önemini ortaya koyduğunu belirten Harputlu, büyük teknoloji şirketlerine bağımlılığın yalnızca hukuki ve gizlilik risklerini değil, dijital sistemlerdeki kırılganlıkları da beraberinde getirdiğini ifade etti. Bu bağımlılığın yaşanabilecek sorunların küresel ölçekte yayılmasına neden olabileceğini kaydetti.

"BULUT DURDUĞUNDA NE YAPIYORUZ?"

Türkiye'de de Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) bilgi sistemlerine ilişkin düzenlemelerinin benzer bir ihtiyaca işaret ettiğini belirten Harputlu, şirketlerin artık yalnızca bulut teknolojilerinin güvenilirliğini değil, bu sistemler devre dışı kaldığında nasıl hareket edeceklerini de planlaması gerektiğini vurguladı.

Harputlu, "Şirketlerin artık 'bulut güvenilir mi' sorusundan çok 'bulut durduğunda ne yapıyoruz' sorusuna cevap vermesi gerekiyor" dedi.

Bu kapsamda kritik iletişim süreçleri için yedek kanallar oluşturulması, iş sürekliliği planlarının gerçek senaryolarla test edilmesi ve hizmet sağlayıcılarla yapılan sözleşmelerde hizmet seviyelerinin net şekilde tanımlanması gerektiğini belirtti.

Dijitalleşmenin kaçınılmaz olduğunu ancak sistemlerin dayanıklılığının da aynı ölçüde önem taşıdığını vurgulayan Harputlu, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:

"Dijitalleşmeden vazgeçemeyiz ancak dayanıklılık olmadan dijitalleşme, kırılganlığı büyütmekten öteye geçemiyor."