NATO geri çekilsin askeri üsleri kapatsın… Rusya yaşlı kıtada ‘eski düzen’ istiyor

GERİDE kalan hafta içi Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de Ukrayna’da barış umuduyla bir araya gelen ABD-Rusya-Ukrayna heyetlerinin üçlü görüşmesinde gündem, Ukrayna’da süren savaşın ötesine uzandı. Görüşme öncesinde Rus yetkililer Avrupa’da yeni bir güvenlik mimarisini masaya getireceklerini söylemişti. Ancak Moskova’nın önerdiği yeni güvenlik mimarisi Rusya’nın askeri açıdan fiilen Soğuk Savaş dönemi sınırlarına dönülmesi talebine dönüştü. Rus tarafı, NATO’dan 1997 yılından sonra İttifak’a katılan üye ülke topraklarındaki askeri gücünü geri çekmesini istiyor.

UŞAKOV AÇIKLADI

Rusya lideri Vladimir Putin’in dış politikadan sorumlu yardımcısı Yuriy Uşakov da görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada bu şartlara dikkat çekti. Uşakov, “Ukrayna savaşı başlamadan aylar önce 2021 yılında biz işlerin bu noktaya varabileceğini vurgulayarak NATO ile ilgili uyarı ve tekliflerimizi sunmuştuk. Batı’dan Rusya sınırlarına yaklaşmaktan vazgeçerek 1997 yılında yapılan anlaşmaya (NATO-Rusya Kurucu Senedi’ni kast ediyor) sadık kalınmasını istemiştik” diye konuştu.

Amerikan New York Times’ın iddialarına göre Rusya’nın talepleri Uşakov’un açıklamasıyla paralel.

‘DOĞU KANADINI BOŞALTIN’

İttifak’ın 1997’deki askeri pozisyonuna dönmesini isteyen Rusya, özellikle Polonya ve Baltık ülkeleri başta olmak üzere bu tarihten sonra NATO’ya katılan ülkelerdeki askeri üslerin ve askeri altyapının kaldırılmasını istiyor. İttifak’ın kendisine doğru genişlemeyi durdurmasını da isteyen Rusya, bu bağlamda Ukrayna’nın olası üyeliğine de karşı çıkıyor. Moskova yönetimi İttifak’tan ayrıca Doğu Avrupa, Güney Kafkasya ve Orta Asya’daki askeri faaliyetlerini de durdurmasını, Avrupa’daki ABD nükleer şemsiyesi uygulamasından vazgeçmesini talep ediyor. Rusya’nın bir diğer talebi Ukrayna savaşının başlamasıyla NATO üyesi olan Finlandiya’nın bu kararını gözden geçirerek yeniden tarafsız ülke statüsü alması.

UKRAYNA İÇİN DE SERT ŞARTLAR

Moskova yönetiminin NATO dışında Moldova ve Ukrayna özelinde de talepleri var. Ukrayna’nın işgal altındaki Donetsk, Lugansk, Herson, Zaporojye ve Kırım bölgelerinin kendi toprağı ilan edilmesini isteyen Rusya, Kiev yönetiminin savaş sonrasında NATO dahil hiçbir Batılı ortak savunma politikasına katılmasını istemiyor. Odessa ve Nikolayev limanlarının savaş sonrasında askeri amaçla kullanılmayacağına dair garanti isteyen Moskova yönetimi, Rusya ve Ukrayna arasında üçüncü bir ülkenin kontrolünde kurulacak tampon bölge önerisine de karşı.

Moldova’nın mevcut siyasi yapısının değişmesini talep eden Rusya, ülkenin Moldova, Gagavuz ve Transdinyester olarak üç parçalı bir federasyona dönüşmesini talep ediyor.

Rusların bu taleplere karşı teklif ettiği ise Ukrayna savaşı sonrası Belarus’a yerleştirilen taktik nükleer silahların ve Transdinyester bölgesindeki askeri birliklerin geri çekilmesi.