Microsoft uygulamalarında küresel kesinti neden bu kadar uzun sürdü?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Dünya çapında yüz milyonlarca kullanıcısı olan Microsoft işletim sistemine ait bazı uygulamalara birçok ülkede erişim sorunu yaşadı.

İlk sıkıntılar Perşembe günü bildirilmesine karşın, birçok yerde Cuma akşamı da kesintiler sürdü.i

Teams, Outlook gibi ofis hayatı uygulamalarını tamamen yeniden devreye alma çalışmaları devam ediyor.

Microsoft, kesintinin siber saldırı kaynaklı olmadığını belirtti.

Türkiye'de de kullanıcılar bazı Microsoft programlarına erişemiyor.

İlk olarak Perşembe akşamı Türkiye saatiyle 21.00'de kayıtlara geçen kesinti, Outlook ve Teams gibi özellikle şirketlerin kullandığı eposta ve iletişim uygulamalarını etkiledi.

Ayrıca Microsoft'un yapay zeka programı olan Copilot'a da erişimde sıkıntı yaşadı.

• Dünya'nın yeni bir 'mini ay'ı var
• ABD Savunma Bakanı Hegseth'ten sözlü uyarı yapan askere madalya
• Johnny Depp 'iptal' yılları sonrası ilk kez beyaz perdede
• Porno artık 'daha fazla kadın dostu'

Haberin sonu

Şirketten yapılan açıklamada sorunun siber saldırı kaynaklı olmadığı vurgulandı.

Ancak şimdiye kadar denenen çözümlerden "sürdürülebilir toparlanma" sağlanamadığı belirtildi.

Sorunun giderilmesi için geçen süre pek çok uzmanı şaşırtırken, bunun "tüm zamanların e-posta ile ilgili en büyük iş kesintisi olabileceği" ifade edildi.

• Dünya çapında kritik siber güvenlik açığı: 'Türkiye'de ulusal ölçekte tarama başlatıldı'

Microsoft'un 430 milyon kullanıcısı var

Veri izleme sitesi Downdetector'a göre Microsoft 365 uygulamalarına erişim sorunları 74 ülkedeki kullanıcıları ve önemli altyapıyı etkiledi.

Sorunun en çok Amerika, Avrupa ve Avustralya'da etkili olduğu anlaşılıyor.

Downdetector'a göre Asya ve Afrika'nın büyük bölümleri kesintiden etkilenmedi.

Kesintinin ilk saatlerinde dünya çapında en az 130 bin kullanıcı Outlook'a erişim konusunda sıkıntı yaşadığını paylaştı.

Platform, gerçek sayıların çok daha yüksek olabileceğini vurguluyor.

Erişim sorunu raporlanmayan ülkeler arasında Çin ve Rusya da geliyor. Bunun sebebi, Microsoft'un bu ülkelerde halihazırda kısıtlı olması ve yerel alternatiflerin kullanılması olabilir.

Microsoft'un internet sitesine göre dünya çapında 430 milyon kullanıcı Microsoft 365 uygulamalarından faydalanıyor.

Fortune 500 listesindeki şirketlerin neredeyse tamamı Copilot kullanıyor.

Veri toplama platformlarına göre Microsoft 365 kullanan 3 ila 4 milyon arasında şirket var.

Konuyla ilgili BBC'ye değerlendirmede bulunan Yeni Zelandalı teknoloji uzmanı Paul Spain, kesintinin siber saldırıdan kaynaklanmadığı bir senaryoda geriye yalnızca "muazzam bir beceriksizlik" kaldığını söylüyor.

Gorilla Technology adlı şirkette çalışan Spain, eposta ve Microsoft hizmetlerin kesilmesiyle şirketlerin bir iş günü kaybettiklerini ve ekonomik maliyetin milyonlarca dolara tırmanabileceğini söylüyor.

• Crowdstrike: Dünya çapında kesintilerle ilişkilendirilen yazılım şirketi

Microsoft ne diyor?

Microsoft'un X hesabından yapılan bir açıklamada kesintiyi gidermek için çalışmaların sürdüğü vurgulandı.

Açıklamada "Önyüz sunucularımızı kurtarmak için çalışmaya devam ederken, hizmet kararlılığını iyileştirmek ve kapasiteyi artırmak için daha fazla trafik optimizasyonu uyguluyoruz" dendi.

Şirket tarafından daha önce yapılan açıklamada çözüm için getirilen güncellemelerden sonra "kısmi toparlanma" görüldüğü ancak "sürdürülebilir toparlanma" görülmediği vurgulanmıştı.

Microsoft'un üst düzey yöneticilerinden Charles Lamanna, sosyal medyadan yaptığı açıklamada kesintinin siber saldırı ile alakası olmadığını söyledi.

Lamanna, "Bugün yaşanan kesintinin kullanıcılarımızı aksatmasından pişmanlık duyuyor ve meseleyi çözmek için çalışıyoruz" ifadelerini kullandı.

Microsoft 365 hizmeti Ocak'ta ve Ekim 2025'te de kesintiye uğramıştı. Şirketin Azure adlı bulut hizmet platformu geçtiğimiz ay kesilmiş, bu durum diğer yazılımları ve bazı sektörleri etkilemişti.

Temmuz 2024'te Crowd Strike adlı siber güvenlik şirketinin Falcon adlı yazılımı Windows işletim sistemlerinde kesintilere yol açmış, dünya çapında yaklaşık 9 milyon bilgisayar etkilenmişti.

O dönem kesinti nedeniyle işletmeler, bankalar, hastaneler ve havayolları en ağır darbeyi almıştı.

Neden bu kadar uzun sürdü?

Avustralyalı siber güvenlik uzmanı Troy Hunt, BBC'ye yaptığı açıklamada, bu kesintinin çok geniş kapsamlı sonuçları olabileceğini belirtti.

"Microsoft, internet altyapısının çok önemli bir parçası ve bize e-postanın hâlâ ne kadar hayati olduğunu hatırlatıyor.

"Bu kesinti, pek çok kişinin çalışmasını etkilemekle kalmıyor; aynı zamanda randevular hakkında iletişim kurma, doğrulama gerektiren alışverişler yapma, hesap ve hizmetler oluşturma ya da bunlara erişme gibi işlemleri de etkiliyor" dedi.

Yeni Zelanda merkezli danışmanlık firması Gorilla Technology'den Paul Spain, e-postaların ve hizmetlerin çevrimdışı olması nedeniyle şirketlerin pratikte "bir iş günü kaybetmiş" olduğunu ve bunun kullanıcıları "sinirlendirdiğini" belirtti.

Sorunun giderilmesi için geçen süre, pek çok uzmanı şaşırttı.

"The Pragmatic Engineer" bülteninin yazarı ve Skype ile Uber dahil olmak üzere birçok büyük teknoloji şirketinde eski baş yazılım mühendisi olan Gergely Orosz, Microsoft gibi mühendislik uzmanlığı ve kalitesine sahip bir şirket için bu kesintiyi "çok sıra dışı" olarak nitelendirdi.

Gergely Orosz, "100 milyondan fazla kullanıcısı olan bir hizmetin küresel çapta kesintisinin giderilmesi 12 saatten fazla sürüyor; bu çok nadir görülen bir durum" dedi.

Kesintiden tam olarak kaç kişinin etkilendiğini bilmek hâlâ zor olsa da, iş e-postalarında normal duruma dönmenin bu kadar uzun sürdüğü bir kesinti "hatırlayamadığını" belirtti.

"Bu, tüm zamanların e-posta ile ilgili en büyük iş kesintisi olabilir" şeklinde konuştu

Reading Üniversitesi Bilgisayar Bilimleri Bölümü'nden Profesör James Ferryman, şirketin paylaştığı detayların bazı ipuçları sunduğunu belirtti.

Ferryman, "Microsoft'un bize verdiği bilgiye göre, sunucuların güvenli bağlantı kurulmasını sağlayan kısmı aşırı yükleniyor ve bu gerçekleştiğinde sunucu yanıt vermeyi tamamen durduruyor" dedi.

"Sorun şu ki, bu tür bir arıza bir kartopu etkisi yaratıyor" dedi ve açıklamaya devam etti:

"Bir sunucu devre dışı kaldığında, iş yükü bir sonrakine aktarılıyor; bu sırada çok sayıda telefon ve dizüstü bilgisayar sisteme yeniden girmeye çalışmaya devam ediyor.

"Her şeyi bir anda tekrar açamazsınız. Sistemi parça parça, kademeli olarak geri getirmeniz gerekir."

Dolayısıyla asıl zorluk sadece arızayı gidermek değil, hizmetler yeniden devreye girmeye başladığında sisteme tekrar bağlanmaya çalışan çok sayıdaki cihazın yarattığı yoğun yükü de yönetmektir.