Meclis'e sunulan 16 maddelik Mekke İttifakı Anlaşması'nın içeriği ne?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke İttifakı Anlaşması'na dair kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunuldu.

Teklif önce TBMM Dışişleri Komisyonu'na gönderilecek.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Selman 7 Ağustos'ta Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı imzalamıştı.

Anayasaya göre uluslararası bir anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için TBMM Genel Kurulu tarafından onaylanması gerekiyor.

Türkiye, Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında, Riyad yönetimine sağlanacak askeri desteğin kapsamını ve yasal çerçevesini değerlendiriyor.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, anlaşmanın kapsamı ile ilgili tartışmalara ilişkin, "Türkiye başka bir ülke toprağına asker gönderip orada bir saldırı yapmayacak" demişti.

Anlaşma neleri öngörüyor?

TRT Haber'in aktardığına göre 16 maddelik anlaşma üç ülkeyi "çekirdek taraflar" olarak tanımlıyor.

• BM'nin 1,5 derece raporunda Türkiye ile ilgili hangi uyarılar var?
• Kanada'dan Türkiye'ye başbakan düzeyinde ilk resmi ziyaret: 'Yeni bir stratejik ilişkinin başlangıcı'
• Türkiye'nin dahil olmak istediği 'Made in Europe' planı nedir?
• Fransa Başbakanı sokağa çıkma yasakları sonrası gecenin sakin geçtiğini açıkladı

Haberin sonu

Taraflar arasında NATO benzeri bir karşılıklı savunma ve güvenlik işbirliği mekanizması kurulması öngörülüyor:

Ortak savunma taahhüdü: Taraflardan birine yapılan dış kaynaklı silahlı saldırı, tüm taraflara yapılmış sayılacak. Diğer üyeler saldırıya uğrayan ülkeye, askeri imkanlar dahil mevcut kapasiteleri ölçüsünde yardım sağlayacak.

Savunma ve askeri işbirliği: Ortak tatbikatlar, eğitimler, personel değişimi ve silahlı kuvvetler arasında birlikte çalışabilirliği artıracak faaliyetler yürütülecek.

Savunma sanayii entegrasyonu: Teknoloji transferi, ortak Ar-Ge projeleri, ortak üretim ve savunma sanayii alanında işbirliği teşvik edilecek.

Güvenlik ve terörle mücadele: Taraflar terörizmin tüm türlerine karşı operasyonel düzeyde işbirliğini artıracak ve ortak güvenlik değerlendirmeleri yapacak.

İstihbarat paylaşımı: Güvenli iletişim kanalları üzerinden istihbarat ve güvenlik bilgileri paylaşılacak.

Lojistik destek: Savaş, barış veya olağanüstü durumlarda silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve diğer askeri teçhizat desteği sağlanabilecek. )

Kurumsal yapı: Dışişleri ve Savunma Bakanları ile Genelkurmay Başkanlarından oluşan bir Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak. Komite anlaşmanın uygulanmasını yönetecek, yeni üyelerin katılımını değerlendirecek ve merkezi Suudi Arabistan'da olacak bir sekretarya tarafından desteklenecek. İlk genel sekreter Pakistanlı olacak.

Gizlilik ve hukuki hükümler: Paylaşılan gizli bilgilerin korunması, anlaşmazlıkların müzakere yoluyla çözülmesi ve anlaşmanın mevcut uluslararası yükümlülükleri etkilememesi güvence altına alınıyor. (Madde 11-15)

Anlaşma tüm tarafların onay sürecini tamamlamasının ardından yürürlüğe girecek. Üç ülke, anlaşmanın yürürlüğe girmesini takip eden ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan ayrılamayacak.

10 yılın ardından ise en az üç ay önceden yazılı bildirimde bulunarak çekilme hakkı kullanılabilecek.

Ne olmuştu?

Suudi Arabistan bir süredir Yemen'deki Husilerin artan saldırılarıyla karşı karşıya bulunuyor.

İran'ın desteklediği Husilerin saldırıları, Türkiye ve Pakistan başta olmak üzere birçok ülkenin tepkisini çekti.

Türkiye özellikle Mekke İttifakı kapsamında Suudi Arabistan'a askeri destek vermeyi gündemine aldı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan yaptıkları açıklamalarla, bu desteğin sağlanması konusunda Ankara'da güçlü bir siyasi irade olduğunu ortaya koydu.

ABD Başkanı Donald Trump da 7 Ekim'de Beyaz Saray'da gazetecilerin sorularını yanıtlarken, "iki ülkenin Suudi Arabistan'a askeri destek verme" kararına ilişkin bir soruya, "Sanırım Suudi Arabistan'a yardım etmek istiyorlar ve bence bu iyi bir şey" yanıtını verdi.

Erdoğan, 13 Ekim'de telefonla görüştüğü Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'a Türkiye'nin yanlarında olmaya devam edeceğini söyledi.

Milli Savunma Bakanlığı (MSB), anlaşma çerçevesinde verilebilecek askeri destek seçeneklerinin, Meclis onayı ve anayasal süreçlerin tamamlanmasının ardından sahadaki ihtiyaçlara göre belirleneceğini açıkladı.