Kapadokya’da risk haritası uyarısı: Hangi önlemler alınmalı?

Nevşehir’in Göreme Açık Hava Müzesi girişinde peribacasının çökmesi sonucu 2 kişinin cansız bedenine ulaşıldı. Olayın ardından turistik alanlardaki güvenlik önlemleri yeniden gündeme geldi. İş Güvenliği Uzmanı Dr. Hacer Kayhan, peribacaları ve benzeri doğal oluşumlarda risk analizlerinin yapılması, risk haritalarının hazırlanması ve tehlikeli bölgelerin gerektiğinde fiziksel bariyerlerle kapatılması gerektiğini vurguladı. Kayhan, kazalar yaşandıktan sonra müdahale etmek kadar, olay öncesinde önlem almanın da önemli olduğunu belirtti.

Nevşehir’in Kapadokya bölgesinde, Göreme Açık Hava Müzesi girişinde bir peribacası çöktü. Nevşehir Valisi Hüseyin Kök, olayla ilgili yaptığı açıklamada 2 kişinin cansız bedenine ulaşıldığını bildirdi. Yaşanan olayın ardından turistik alanlardaki güvenlik önlemleri ve doğal oluşumların korunmasına ilişkin sorumluluklar yeniden gündeme geldi. İş Güvenliği Uzmanı Dr. Hacer Kayhan, benzer kazaların önlenmesi için risklerin olay yaşanmadan önce belirlenmesi ve gerekli tedbirlerin alınması gerektiğini vurguladı.

“Olay Olmadan Önce Tedbir Alınmalı”

İş Güvenliği Uzmanı Dr. Hacer Kayhan, olayın ardından ilk yapılması gerekenin bölgeyi kapatmak olduğunu belirtti. Kayhan, yetkililerin şu aşamada haklı olarak kurtarma çalışmalarına odaklandığını ifade ederek, bölgedeki sorumlulukların da net biçimde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Kapadokya Alan Başkanlığı’nın Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı olduğunu ve bölgeden sorumlu olduğunu belirten Kayhan, Nevşehir Valiliği'nin ise acil durum müdahalesinde görev aldığını ifade etti.

Kayhan, Kapadokya Alan Başkanlığına ilişkin 38 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamında jeolojik ve jeoteknik etütlerin yapılması, peribacalarının korunması, onarılması ve iyileştirilmesi ile gerekli tedbirlerin alınmasına yönelik görevler tanımlandığını hatırlattı. Bu kapsamda, söz konusu çalışmaların yapılıp yapılmadığının kontrol edilmesi gerektiğini vurgulayan Kayhan, bölgede tehlikenin bilindiğini ve gerekli önlemlerin alınıp alınmadığının incelenmesi gerektiğini dile getirdi.

Turistik Alanlarda Risk Haritaları Hazırlanmalı

Kapadokya’daki olayın yalnızca bölgeyle sınırlı değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Kayhan, Türkiye’nin kültür ve turizm açısından zengin birçok alanında benzer risklerin bulunduğuna dikkat çekti. Her turistik alanın risklerinin belirlenmesi ve risk haritalarının hazırlanması gerektiğini ifade eden Kayhan, alınması gereken önlemlerin uzmanlarla birlikte planlanması gerektiğini söyledi. İş sağlığı ve güvenliği alanında Türkiye’nin güçlü bir mevzuata sahip olduğunu belirten Kayhan, dağcılık gibi faaliyetlerde de risklerin önceden değerlendirilmesinin önem taşıdığını kaydetti.

“Müdahale Güçlü, Önleyici Tedbirler Önemli”

Kayhan, Türkiye’de AFAD ve itfaiye ekiplerinin müdahale kapasitesinin önemli ölçüde geliştiğini belirterek, asıl odaklanılması gereken noktanın kazalar yaşanmadan önce gerekli önlemlerin alınması olduğunu vurguladı. Geçmişte Kaçkar Dağı’nda yaşadığı bir olayı da anlatan Kayhan, 1990’lı yılların sonunda Dağcılık Federasyonu Başkanı’nın da içinde bulunduğu bir faaliyette hayatını kaybettiğini ve cenazeyi indiremedikleri için bir gece boyunca beklemek zorunda kaldıklarını aktardı. Kayhan, o dönemden bugüne acil durum müdahale kapasitesinde önemli gelişmeler yaşandığını ifade ederek, müdahale kadar önleyici tedbirlerin de öncelikli olması gerektiğini söyledi.

Peribacalarının Çevresinde Fiziksel Bariyerler Kurulmalı mı?

Doğal aşınmaya açık peribacalarının çevresinde güvenli ziyaret mesafeleri oluşturulması gerektiğine dikkat çeken Kayhan, bazı oluşumların turistlerin ziyaretine tamamen kapatılabileceğini belirtti. Kayhan, her peribacasının ziyaretçilere açık olmaması gerektiğini, riskli alanların dışarıdan gözlemlenebileceğini ifade etti. Uyarı levhalarının tek başına yeterli olmayabileceğini belirten Kayhan, tehlikenin durumuna göre fiziksel bariyerler kurulması veya ziyaret güzergâhlarının değiştirilmesi gerektiğini vurguladı.

“Kamusal Alandaki Tehlikeleri Tespit Etmek Vatandaşın Görevi Değil”

Kamusal alanlardaki tehlikelerin belirlenmesinin vatandaşın sorumluluğunda olmadığını söyleyen Kayhan, gerekli önlemlerin ilgili kamu kurumları, özel kuruluşlar ve tüzel kişiler tarafından alınması gerektiğini ifade etti. Kapadokya’daki sorumlulukların Kapadokya Alan Başkanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Nevşehir Valiliği ve ilgili belediyeler arasında netleştirilmesi gerektiğini belirten Kayhan, her kurumun kendi görevini doğru biçimde yerine getirdiğinden emin olunması gerektiğini söyledi.

Kayhan, vatandaşların bir turistik alana girdiklerinde tehlikeleri kendilerinin tespit etmek zorunda kalmaması gerektiğini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

“Eğer açıksa ben o peribacasının içine girerim. Dolayısıyla uyarıdan bahsetmiyorum. Fiziksel olarak gerekirse bariyer oluşturulup insanların oraya gitmesi önlenmesi gerekiyor. Yani girememesi gerekiyor. Tehlikeyi ben tespit etmeyeceğim. O alana da ben elimi kolumu sallayarak girememeliyim.”