Kanser kalbe neden uğramıyor? İşte şaşırtıcı nedeni

Haberler Sağlık Kanser kalbe neden uğramıyor? İşte şaşırtıcı nedeni

Google’da haber kaynağınızı Habertürk olarak seçmek için tıklayın

Kalp, kansere karşı büyük ölçüde korunduğu düşünülen tek organ. Bilim insanları yakın zamana kadar bunun nedenini tam olarak bilmiyordu.

Şimdi ise yalnızca bu sorunun yanıtını bulduklarını düşünmekle kalmıyor, elde ettikleri bulguların çok sayıda kanser türü için radikal yeni tedavilerin önünü açabileceğini belirtiyorlar.

Bu tedaviler arasında, tümör hücrelerinin büyümesini durdurmak için dışarıdan basınç uygulanması da yer alıyor.

KALP DOKUSUNDA TÜMÖR GÖRÜLMESİ ÇOK NADİR

Daily Mail'de yer alan habere görei, kalbin kendi dokusunda tümör gelişmesi (başka bir organdan kalbe yayılması değil) son derece nadir görülüyor. Birleşik Krallık nüfusunun yalnızca yüzde 0,02'sini etkilediği tahmin ediliyor.

Üstelik bu tümörlerin büyük çoğunluğu, yüzde 90'a varan oranlarda iyi huylu. Yani diğer organlara veya dokulara yayılma olasılıkları oldukça düşük. Bununla birlikte, tümörlerin kan akışını engelleyecek kadar büyümesi durumunda ölümcül olabiliyorlar.

Peki kalbi, diğer tüm dokulara kolayca sızabilen bu hastalığa karşı koruyan şey ne?

Kalbin, diğer büyük organları kansere karşı savunmasız hale getiren temel özelliklerden birine, yani sık hücre bölünmesine sahip olmadığı uzun zamandır biliniyor.

HÜCRELER NE KADAR SIK BÖLÜNÜRSE KANSER RİSKİ DE O KADAR ARTAR

Vücudumuzdaki çoğu doku ve organda hücreler, yaşlanan veya hasar gören hücrelerin yerini almak için sürekli bölünüyor. Hücreler ne kadar sık bölünürse kansere yol açabilecek DNA hatalarının, yani mutasyonların ortaya çıkma riski de o kadar artıyor.

Ancak kalp kası hücreleri, doğumdan kısa süre sonra büyük ölçüde bölünmeyi bırakıyor. Bunun yerine yetişkinliğe doğru ilerlerken boyutları büyüyor.

Leeds Üniversitesi Kardiyovasküler ve Metabolik Tıp Enstitüsü'nde danışman kardiyolog Dr. Klaus Witte, "Ölen kalp hücrelerinin yerini yenileri almıyor. Örneğin bağırsakların iç yüzeyini kaplayan hücreler her beş ila on günde bir yenileniyor. Bağırsak kanserinin çok yaygın olmasının nedenlerinden biri de bu" ifadelerini kullandı.

KALP KANSERİNİN NEDEN NADİR GÖRÜLDÜĞÜNE DAİR BAŞKA OLASI NEDEN KEŞFEDİLDİ

İtalya'daki Trieste Üniversitesi'nden bilim insanları, kalp kanserinin neden bu kadar nadir görüldüğüne ilişkin başka bir olası neden daha keşfetti.

Araştırmaları, kalbin günde 100 bine kadar kasılıp gevşediği bir organda ortaya çıkan devasa mekanik kuvvetin kanser hücrelerinin hayatta kalmasını engelleyebileceğini gösteriyor.

Kalbin pompalama hareketinin yarattığı sürekli mekanik baskı, tümör hücrelerinin yerleşip büyüme fırsatı bulamadan yok olmasını sağlıyor.

Teoriyi test etmek için Trieste'deki ekip, kalpleri genetik olarak normal hızın çok altında çalışacak şekilde değiştirilmiş farelere insan kanser hücreleri enjekte etti.

Science dergisinde yakın zamanda yayımlanan sonuçlar, kalbin maruz kaldığı mekanik yük, yani pompalama hızı önemli ölçüde azaltıldığında kanser hücrelerinin çoğalmaya başladığını gösterdi. Kalp normal şekilde çalıştığında ise bu hücreler yeniden ölmeye başladı.

Ancak olay yalnızca kanser hücrelerinin bu şekilde ezilmesinden ibaret değil.

KALBİN POMPALAMA HAREKETİ KANSER HÜCRELERİNİN ÇOĞALMASINI ENGELLİYOR

Kalbin pompalama hareketi, kalpte gelişen kanser hücrelerinde başka bir mekanizmayı da harekete geçiriyor gibi görünüyor. Bu mekanizma, hücrelerin çoğalmasını engelliyor.

Pompalama hareketi, Nesprin-2 adı verilen bir proteinin üretimini tetikliyor. Bu protein, kanser hücresinin çekirdeğine bir sinyal iletiyor ve bulunduğu ortamın uygun olmadığını belirterek hücreye çoğalmayı durdurmasını söylüyor.

Ancak kalp pompalamayı bıraktığında veya çok daha düşük hızda çalıştığında bu protein üretilmiyor.

"KALP ORTAMI TÜMÖR HÜCRELERİ İÇİN ELVERİŞSİZ"

Araştırmanın lideri, Moleküler Biyoloji profesörü Serena Zacchigna, "Bu bulgular, kalbin sürekli mekanik aktivitesinin tümör hücrelerinin genişlemesini fiziksel olarak sınırlaması nedeniyle kalp ortamının tümör hücreleri için elverişsiz olduğunu gösteriyor" dedi.

Şimdi ekip, cilt veya meme kanseri gibi diğer kanser türlerinin tedavisinde kullanılabilecek giyilebilir bir tıbbi cihaz geliştirilmesini araştırıyor. Bu cihazın, kötü huylu hücrelerin büyümesini baskılamak amacıyla tümör bölgesine benzer bir mekanik yük uygulaması hedefleniyor.

Diğer araştırma ekipleri de tümörleri tedavi etmek için dışarıdan basınç uygulanması fikrine odaklanıyor. Mekanoterapi olarak adlandırılan bu alan giderek daha fazla ilgi görüyor.

İrlanda'daki Galway Üniversitesi'nden araştırmacılar yakın zamanda, çevreleyen dokular tarafından sıkıştırılarak dış basınca maruz bırakılan kanser hücrelerinde neler olduğunu yapay zeka kullanarak inceleyen bir çalışma gerçekleştirdi.

Bu yılın başlarında Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlanan sonuçlar, basıncın tümör hücrelerinin büyüyerek ikiye bölünebilecekleri boyuta ulaşmak için ihtiyaç duydukları suyu içeri almasını engellediğini ortaya koydu. Böylece hücre çoğalması durdurulabiliyor.

Araştırmada yer alan Biyomedikal Mühendisliği bölümünden Doçent Dr. Eoin McEvoy, tümörlere dışarıdan basınç uygulanmasının belirli proteinleri harekete geçirerek hücre büyümesini durdurabileceğini ancak bunun bazı riskleri de beraberinde getirdiğini söylüyor.

McEvoy, Good Health'e yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Örneğin en tehlikeli cilt kanseri türü olan kötü huylu melanom üzerine dışarıdan basınç uygulanmasının büyümeyi yavaşlatması mümkün. Ancak bazı dokulardaki tümörlere basınç uygulanmasının kanser hücrelerinin yayılmasını teşvik edebildiği de yaygın biçimde bildiriliyor. Bu, iki ucu keskin bir kılıç."

Bunun yerine Galway ekibi, Nesprin-2 gibi proteinleri hedef alacak ilaçlar geliştirilmesinin daha iyi bir seçenek olabileceğini düşünüyor. Bu ilaçlarla kanser hücrelerinin vücuttaki daha düşük basınç seviyelerine bile duyarlı hale getirilmesi ve böylece büyüyüp bölünmelerinin önlenmesi amaçlanıyor.

Kalpten yola çıkan bu yeni kanser tedavisi yaklaşımını değerlendiren Dr. Witte ise şöyle konuştu: "Bu oldukça ilginç bir yaklaşım. Bir tür giyilebilir cihazın, kanser hücrelerinin büyümesini durduracak kadar kuvvet uygulaması mümkün olabilir ya da Nesprin-2 gibi proteinleri üreterek kanser hücresine bulunduğu ortamın kendisi için uygun olmadığını söylemenin bir yolu bulunabilir."

GÜNÜN ÖNEMLİ MANŞETLERİ