İsrail'e giden uçakta saldırı düzenleyen yardımcı pilot hakkında neler biliniyor?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

İsrail'e gitmekte olan bir Flydubai uçağının kontrolünü ele geçirmeye çalışan yardımcı pilotun kaptan pilota, uçakların kokpitlerinde acil durumlar için tutulan bir baltayla saldırdığı açıklandı.

Açıklama, soruşturmayı yürüten Birleşik Arap Emirlikleri Başsavcılığı (BAE) tarafından yapıldı.

Dubai'den Tel Aviv'e 170'ten fazla kişiyi taşıyan uçak, yolculuğunun iki buçuk saatinde 17.000 fit (5.200 metre) irtifa kaybetmişti. Daha sonra yolcular saldırganı etkisiz hale getirmeyi başararak uçağın kontrolünü yeniden ele almıştı.

Kaptan Smit Machchhar, yaralı halde yerde yatarken, uçağın irtifa kaybettiğini fark ettiğini ve "kendini zorlayarak" kapıyı açtığını söylemişti. Bu sayede yolcular kokpite girebildi.

Daha sonra pilot olan iki yolcu, uçağı Suudi Arabistan'a güvenli şekilde indirdi.

BAE Başsavcısı, olayın tüm koşullarını ve nedenlerini belirlemek amacıyla soruşturmaların sürdüğünü belirtti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Dubai'den Tel Aviv'e giden uçağın saldırgan yardımcı pilotunun uçağı düşürmeye çalıştığının değerlendirildiğini söylemişti.

• Arınç: 'Cumhurbaşkanı'nın sözlerine güveniyorum ama bunlar gerçekleşmezse seçimler kaybedilir'
• Türkiye'de felsefenin öncü isimlerinden Prof. Dr. İoanna Kuçuradi hayatını kaybetti
• Belçika medyası Türkiye galibiyetine nasıl yer verdi?
• Trump'ın 'Süper Zeka' zirvesinden çıkan üç önemli sonuç

Haberin sonu

Olayın nasıl gerçekleştiğini, saldırgan hakkında neler bilindiğini ve siyasilerin konuyla ilgili açıklamalarını derledik.

Uçuş sırasında ne oldu?

Flydubai'nin FZ1073 sefer sayılı uçağı, Çarşamba günü TSİ 06.05'te (yerel saatle 07.05) Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Dubai Uluslararası Havalimanı'ndan kalktı.

Uçuş takip sitesi Flightradar24'ün verilerine göre uçak, kalkıştan yaklaşık iki buçuk saat sonra, TSİ 08.21 civarında Suudi Arabistan üzerindeyken hızla alçaldı. İki dakikadan kısa sürede 17 bin fitten (5 bin metreden) fazla irtifa kaybetti.

Birkaç dakika sonra uçak, genel acil durumları bildirmek için kullanılan 7700 kodunu verdi. Ardından, uçak kaçırma durumunu bildiren 7500 koduna geçti.

Kısa süreliğine Ürdün hava sahasına giren uçak, TSİ 08.40'ta dönüş yaparak yeniden Suudi Arabistan hava sahasına girdi. Daha sonra iniş için manuel olarak alçalmaya başladı.

Bir saatten kısa süre sonra uçak yeniden 7700 koduna döndü.

Konum verilerine göre uçak, TSİ 09.58'de Suudi Arabistan'ın kuzeydoğusundaki Tebük Havalimanı'na indi.

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, olayı "cihatçı terör saldırısı girişimi" olarak nitelendirdi.

BBC, acil durum ekipleri veya soruşturmayı yürüten yetkililerden saldırının nedenine ilişkin resmi bir açıklama alamadı.

Uçakta kaç kişi vardı?

Uçakta en az 150 kişi bulunuyordu.

İsrail Başbakanı Netanyahu, yolcuların "neredeyse tamamının" İsrailli olduğunu söyledi.

Tebük Havalimanı'nın sahibi olan şirket, uçağın kaptan pilotu ile yardımcı pilotunun yaralandığını ve hastaneye kaldırıldığını açıkladı.

Flydubai uçağındaki yolcular Tebük'ten kalkan bir kurtarma uçağıyla İsrail'deki Ben Gurion Havalimanı'na götürüldüler.

Yolcuların büyük kısmının hiçbir yara almadığı açıklandı.

Netanyahu'nun sosyal medya hesabından paylaşılan bir fotoğrafta, İsrail Başbakanı'nın üzerinde kan izleri olan bir yolcuyla buluştuğu ve bu kişinin kokpite girerek olaya müdahale eden yolcu olduğu belirtildi.

Saldırgan hakkında neler biliniyor?

İsrail Başbakanı Netanyahu'ya göre saldırıyı gerçekleştiren yardımcı pilot Umman vatandaşı.

Reuters, CNN ve New York Times dahil olmak üzere birçok medya kuruluşu adını Hamam al-Hammami olarak verdi. Ancak bu iddia resmi makamlardan teyit edilmedi.

ABD medyası, Al-Hammami'nin daha önce başka bir havayolu şirketi olan Oman Air'de çalışırken, radikal görüşlerine ilişkin endişeler nedeniyle pilot eğitiminden çıkarıldığını ve Umman'ın ulusal havayolu şirketinde başka bir görev verildiğini bildirdi.

ABC News'ın haberine göre, Birleşik Krallık'taki Buckinghamshire New University'de üç yıllık uzaktan eğitim programını tamamlayan Al-Hammami, 2023 yılında havacılık yönetimi alanında diploma aldı. Haberde yer alan bir kaynak, Al-Hammami'nin okulda herhangi bir pilot eğitimi almadığını söyledi.

Netanyahu, Fox News'a yaptığı açıklamada, saldırgan uçakta etkisiz hale getirildikten sonra mürettebata "Beni öldürün, beni öldürün!" diye bağırdığını söyledi.

İsrail Başbakanı ayrıca şunları ekledi: "Dolayısıyla intihar eğiliminde olduğu açık... Uçağı düşürmeye çalışmış olması çok muhtemel görünüyor."

Netanyahu ayrıca saldırganın "İslamcı radikal telkine maruz kaldığını" söyledi.

Ülkenin resmi haber ajansına göre BAE, olayın "terör" faaliyetleri ile olası ilişkisini araştırıyor.

Saldırıda bıçaklanan Machchhar, önce yakındaki bir hastaneye kaldırıldı, ardından hava yoluyla Abu Dabi'ye nakledildi. Durumunun stabil olduğu bildirildi.

Machchhar, "İyileşeceğimden ve yeniden güçlü ve sağlıklı hale geleceğimden eminim" dedi.

• Bıçaklanan Flydubai pilotu: 'Başkalarının ölmesine izin veremezdim'

'Her yerde kan vardı'

Uçaktaki yolcular farklı medya kuruluşlarına tanıklıklarını anlattı.

Yasmin Abukasis, uçakta bulunan kızının anlattıklarını Reuters haber ajansına aktardı:

"Uçak kontrolden çıkmaya başlayınca herkes çığlık atmaya ve öleceğini düşünmeye başlamış. Birkaç dakika sonra diğer iki pilot kontrolü devralmış. Derken bazı İsrailliler bir adamın üzerine atılmış. Adam elindeki bıçakla, pilotu öldürmeye çalışıyormuş. Adamın elini etkisiz hale getirip yere yatırmışlar. Etraf kan gölüne dönmüş."

• Uçuş 163: Yere sağlam inen uçakta 301 yolcu nasıl öldü?

İsmini vermeyen bir başka yolcu ise Jerusalem Post'a, yardımcı pilotun bıçaklanmasının ardından uçağın ön tarafındaki yolcuların saldırganı kokpitten çıkardığını, arka tarafta bulunan iki pilotun da uçağın indirilmesine yardım ettiğini söyledi.

Uçakta bulunan Almog Itali de basına yaptığı açıklamada, uçağı indiren pilotlardan birinin İngiliz olduğunu belirtti.

Itali, diğer pilotun Avrupalı olduğunu söyledi ancak hangi ülkeden olduğunu belirtmedi.

Haberin sonu

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. Yapay zekayı nasıl kullandığımız hakkında daha fazla bilgi burada.