İMSAD, depreme hazırlığı masaya yatırdı

Türkiye İMSAD tarafından 67’nci kez düzenlenen Gündem Buluşmaları, “Deprem Karnemiz: Ne kadar farkındayız? Ne kadar hazırız?” başlığıyla 8 Ekim 2026 Perşembe günü Saint-Gobain Türkiye'nin katkılarıyla MEXT Teknoloji Merkezi’nde gerçekleştirildi. Açılış konuşmasını Türkiye İMSAD Yönetim Kurulu Başkanı Murat Savcı’nın yaptığı, moderasyonunu ise Türkiye İMSAD Yönetim Kurulu Başkan Vekili Tayfun Küçükoğlu’nun gerçekleştirdiği etkinlikte, KPMG Türkiye Strateji ve Operasyonlar Lideri, Şirket Ortağı Bükre Bektaş ile Aksoy Araştırma Kurucusu Ertan Aksoy konuşmacı olarak yer aldı.

“Depremi bilmekle harekete geçmek arasında önemli bir mesafe var”

Türkiye İMSAD Yönetim Kurulu Başkanı Murat Savcı, açılış konuşmasında Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğuna dikkat çekerek, deprem konusunda farkındalığın somut hazırlık ve davranışlara dönüştürülmesinin önemini vurguladı. Türkiye İMSAD tarafından gerçekleştirilen “Deprem Riski Altında Yaşam Bilinci” araştırmasının toplumun deprem konusundaki farkındalığı ile hazırlık düzeyi arasındaki mesafeyi görünür kıldığını belirten Savcı, “Depremi biliyoruz, riski tanıyoruz, yaşadığımız şehirlerin kırılganlıklarının farkındayız. Sorgulamamız gereken şu; bilgiyi tedbire dönüştürüyor muyuz? Şehirlerimizi bir sonraki afete daha dayanıklı hale getirebiliyor muyuz? Bilmekle harekete geçmek arasında kapatmamız gereken bir alan var. Depremden korkuyoruz ama korkuyu hazırlığa, endişeyi güvene dönüştürmeliyiz” dedi.

“Güven duygusu ile güvenli yapı aynı şey değildir”

Deprem riskine karşı hazırlığın sadece bireysel tedbirlerden ibaret olmadığını, yapıların güvenliğinin de bu sürecin en temel unsurlarından biri olduğunu belirten Savcı, güvenli yapılaşmanın doğru mühendislik, nitelikli malzeme ve etkin denetim anlayışının bir bütün olarak ele alınmasını gerektirdiğini vurguladı. Savcı, “Güven duygusu ile güvenli yapı aynı şey değildir. Bir yapının güvenliği kanaatle ölçülemez. Güvenli yapı, doğru verinin, doğru mühendisliğin, doğru tasarımın, nitelikli malzemenin, doğru uygulamanın ve etkin denetimin birlikte işlemesiyle ortaya çıkar. Bu zincirin her halkası doğrudan insan hayatına dokunur” dedi.

İnşaat malzemesi sanayisinin bu süreçteki sorumluluğuna da dikkat çeken Savcı, “Biz, şehirlerin fiziksel hafızasını oluşturan bir sanayiyiz. Bugün üretilen bir inşaat malzemesi onlarca yıl boyunca bir okulda, hastanede, evde ya da fabrikada varlığını sürdürüyor. Dolayısıyla kaliteye, standarda, doğru ürüne ve doğru uygulamaya ilişkin bugün verdiğimiz kararların etkisi bugünün çok ötesine uzanıyor” ifadelerini kullandı.

“Deprem, toplumun tüm kesimlerinin ortak meselesidir”

67. Gündem Buluşmaları’nın moderatörü Türkiye İMSAD Yönetim Kurulu Başkan Vekili Tayfun Küçükoğlu, toplantıda yaptığı konuşmada inşaat malzemesi sanayisinin Türkiye ekonomisi ve ülkenin gelişimindeki kritik rolüne dikkat çekerek, sektörün ekonomik katkısının yanı sıra toplumsal sorumluluk bilinciyle de hareket etmesi gerektiğini vurguladı. Küçükoğlu, “İnşaat malzemesi sanayisinin bugün ulaştığı ihracat gücü, zorlu ekonomik koşullara rağmen sektörümüzün dayanıklılığını ve ülkemiz ekonomisine sunduğu katkıyı açıkça ortaya koyuyor. Ağır ve taşınması zor ürünlerden oluşan bir sektörde elde edilen bu başarı, inşaat malzemesi sanayisinin Türkiye’nin gelişimi ve çağdaşlaşmasındaki kritik rolünü de ortaya koyuyor. Ancak bu mücadeleyi yalnızca ekonomik bir perspektifle ele almıyoruz. Enerji verimliliğinden deprem bilincine kadar toplumumuzu ilgilendiren pek çok konuda sorumluluk üstlenmemiz gerektiğine inanıyoruz. Deprem de yalnızca inşaat ve müteahhitlik sektörlerinin değil, toplumun tüm kesimlerinin ortak meselesidir. Bu nedenle tüm tarafların bilinçlenmesini ve daha güçlü bir toplumsal farkındalık oluşturulmasını önemsiyoruz” dedi.

“Bilgi, kaygı ve deneyimi deprem hazırlığına dönüştürmeliyiz”

Toplantı öncesi araştırma sonuçları ile ilgili değerlendirmelerde bulunan Tayfun Küçükoğlu, deprem konusunda toplumdaki yüksek risk algısının henüz yeterli hazırlık davranışına dönüşmediğine dikkat çekerek, “Depremle mücadelede en önemli konulardan biri korkuyu yenmek değil, bilinçlenmek. Türkiye İMSAD olarak gerçekleştirdiğimiz Deprem Riski Altında Yaşama Bilinci Araştırması da toplumumuzda bilgi, yaşanmışlık ve kaygı olmasına rağmen bunların sistemli ve kolektif bir hazırlık anlayışına dönüşmediğini ortaya koyuyor. Nüfusumuzun yaklaşık yüzde 60’ı hayatında önemli bir deprem yaşamış, yüzde 40’ı önümüzde önemli bir deprem yaşanacağını düşünüyor. Buna karşın yüzde 45-46’sı kendisini depreme hazır hissetmiyor. Bu tablo, yüksek risk algısına rağmen hazırlık davranışının düşük kaldığını gösteriyor” dedi. Deprem hazırlığının yalnızca büyük adımlardan ibaret olmadığını vurgulayan Küçükoğlu, “Bölgemizdeki acil toplanma alanını bilenlerin oranı yüzde 52’de kalıyor, yüzde 73’ümüzün evinde deprem çantası bulunmuyor, yüzde 46’mız evindeki eşyaları sabitlememiş durumda. Daha da önemlisi, yüzde 59’umuz oturduğumuz binanın sağlam olduğunu düşünüyor ancak yüzde 75’imiz binamız için herhangi bir risk tespiti yaptırmamış. Kentsel dönüşüm ve güçlendirme desteklerini tanımayanların oranı yüzde 57, güvenilir bilgiye ulaşamadığını söyleyenlerin oranı ise yüzde 71. Dolayısıyla bilgi, kaygı ve deneyimi davranışa dönüştüremediğimiz bir tabloyla karşı karşıyayız” ifadelerini kullandı.

“İnşaat sektöründe finansman maliyetleri ve müşteri riski belirleyici oluyor”

Toplantının ilk konuşmacısı KPMG Türkiye Strateji ve Operasyonlar Lideri, Şirket Ortağı Bükre Bektaş, Türkiye ekonomisindeki gelişmeler ile inşaat sektörünün 2026 yılındaki görünümünü değerlendirdi. Dezenflasyon sürecinde ilerleme kaydedilmesine karşın yüksek finansman maliyetlerinin reel sektör üzerindeki baskısını sürdürdüğüne dikkat çeken Bektaş, Türkiye ekonomisinin 2026 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,3 büyürken, inşaat sektörünün aynı dönemde yüzde 1,9 daraldığını belirtti. Bektaş, sektörün son yıllarda Türkiye ekonomisinin üzerinde büyüdüğünü ancak deprem sonrası kamu destekli projelerin ve ihalelerin azalmasıyla birlikte büyüme dinamiğinin giderek özel sektöre kaydığını ifade etti.

İnşaat sektöründe finansman koşullarının ve kredi kullanımının yakından takip edilmesi gerektiğini vurgulayan Bektaş, ağustos itibarıyla nakit kredilerin yıllık yüzde 48, gayrinakdi kredilerin ise yüzde 42 arttığına dikkat çekti. Sektör küçülürken kredi kullanımının artmasının dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirten Bektaş, kredi artışının yeni proje finansmanı, stok yönetimi veya mevcut borçların geri ödenmesi amacıyla kullanılıp kullanılmadığının mevcut verilerden net olarak ayrıştırılamadığını söyledi. Bektaş, bu tablonun şirketlerin müşteri seçiminde finansal sağlamlığı daha kritik hale getirdiğini belirterek, “Sektör küçülürken nakit krediler artıyorsa burada bazı tehlikeli durumlar olabilir. Bu krediyi proje finansmanı için mi kullanıyorum, stoklarımı yönetmek için mi kullanıyorum, yoksa önceki kredilerin anaparasını ya da daha da kötüsü faizini mi ödüyorum? Bu veri bize bunu göstermiyor ama büyümesinin tehlikeli olduğunu yorumlayabiliriz” dedi.

“Toplumun yüzde 60’ı yaşadığı binanın güvenli olduğunu düşünüyor”

Toplantıda araştırmanın sonuçlarını değerlendiren Aksoy Araştırma Kurucusu Ertan Aksoy, Türkiye’de toplumun deprem konusundaki kaygı düzeyi ile hazırlık davranışları arasındaki önemli farka dikkat çekti. Aksoy, “Araştırma sonuçları, toplumda deprem konusunda çok yüksek bir kaygı olduğunu ancak bu kaygının aynı ölçüde hazırlık davranışına dönüşmediğini gösteriyor. Türkiye’de toplumun yüzde 60’ı depremi doğrudan deneyimlemiş olmasına rağmen, bu deneyimin kalıcı bir hazırlık kültürüne dönüşmemesi üzerine düşünmemiz gerekiyor. Deprem dönemlerinde dayanışmayı en üst düzeyde gösteriyoruz ancak deprem sonrasında ‘Bu depremi neden bu kadar ağır yaşadık?’ ve ‘Bir sonraki depremde ne yapmalıyız?’ sorularını yeterince gündemde tutmuyoruz. Oysa asıl mesele, deprem olmadan önce gerekli önlemleri almak ve hazırlık kültürünü güçlendirmek” dedi. Toplumun yüzde 60’ının yaşadığı binanın güvenli olduğunu düşündüğünü, ancak bu algının çoğunlukla teknik bir değerlendirmeye dayanmadığını belirten Aksoy, konut değerinin düşeceği kaygısının da bina güvenliğinin tespit edilmesinin önündeki önemli engellerden biri olduğunu ifade etti. Aksoy, deprem yönetmeliğine duyulan yüksek güvenin ve konut alım-kiralama süreçlerinde deprem güvenliğinin daha fazla sorgulanmasının, toplumda davranış değişikliği yaratmak için önemli bir fırsat sunduğunu vurguladı.

Türkiye İMSAD 67. Gündem Buluşmaları kapsamında gerçekleştirilen toplantıda; deprem farkındalığı ve hazırlık düzeyi, yapı güvenliği, riskli yapı stokunun dönüşümü, kentsel dönüşüm, doğru bilgiye erişim ve iş dünyasının afetlere karşı dayanıklılığı farklı perspektiflerden ele alındı. Türkiye İMSAD, güvenli ve dirençli şehirlerin inşası için bilgiye, doğru uygulamalara ve tüm paydaşların ortak sorumluluk anlayışıyla hareket etmesine ihtiyaç bulunduğunu bir kez daha vurguladı.