HPV pozitifliği kanser habercisi mi?

HPV testi pozitif çıkan pek çok kadın, rahim ağzında kanser gelişme ihtimali nedeniyle endişe yaşayabilir. Ancak HPV enfeksiyonu ile rahim ağzında oluşan hücresel değişiklikler her zaman aynı anlama gelmez. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Emre Günakan, HPV enfeksiyonunun rahim ağzı sağlığı üzerindeki etkilerini, lezyonların nasıl değerlendirildiğini ve takip sürecinde dikkat edilmesi gerekenleri anlattı.

Kadın sağlığında düzenli kontrollerin önemli başlıklarından biri olan HPV, çoğu zaman herhangi bir belirti vermeden varlığını sürdürebilir. Özellikle tarama testlerinde HPV pozitifliği veya rahim ağzında hücresel değişiklik saptanması, kadınların aklına pek çok soru getirebilir. Ancak bu sonuçların doğru yorumlanabilmesi için HPV'nin türü, enfeksiyonun devamlılığı ve rahim ağzındaki hücresel değişikliklerin derecesi birlikte değerlendirilmelidir.

HPV pozitifliği her zaman kanser riski taşır mı?

HPV (Human Papilloma Virüsü), cinsel temas yoluyla bulaşabilen ve oldukça yaygın görülen bir virüs grubudur. HPV'nin çok sayıda tipi bulunmakla birlikte bazı yüksek riskli tipleri rahim ağzı kanseriyle ilişkilidir. Özellikle HPV 16 ve HPV 18, bu açıdan dikkatle değerlendirilmesi gereken tipler arasında yer alır.

Bununla birlikte HPV pozitifliği doğrudan kanser tanısı anlamına gelmez. Enfeksiyonların önemli bir bölümü bağışıklık sistemi tarafından bir veya iki yıl içerisinde kontrol altına alınabilir. Ancak yüksek riskli HPV tiplerinin uzun süre devam etmesi, rahim ağzı hücrelerinde değişikliklere yol açabilir.

Rahim ağzı lezyonları ne anlama gelir?

Rahim ağzı lezyonları, serviks olarak adlandırılan rahim ağzı bölgesindeki hücrelerde meydana gelen değişiklikleri ifade eder. Bu değişikliklerin varlığı, her zaman kanser anlamına gelmez.

Rahim ağzında saptanan hücresel değişiklikler, biyopsi sonucuna göre CIN adı verilen bir sınıflamayla üç farklı derecede değerlendirilebilir. Bu sınıflama, hücrelerdeki değişikliklerin ne kadar belirgin olduğunu ve rahim ağzının yüzeyini kaplayan dokunun ne kadarını etkilediğini gösterir.

CIN 1, hafif dereceli hücresel değişiklikleri ifade eder. Bu aşamada değişiklikler genellikle rahim ağzının yüzeyel hücre tabakasıyla sınırlıdır ve çoğu zaman kendiliğinden gerileyebilir.

CIN 2, orta dereceli hücresel değişiklikleri tanımlar. Hücrelerdeki farklılaşma daha belirgindir. Bu nedenle hastanın özelliklerine göre daha yakın takip veya müdahale gerekebilir.

CIN 3 ise hücresel değişikliklerin ileri derecede olduğunu gösterir. Bu durum da doğrudan kanser anlamına gelmez. Ancak zaman içerisinde kansere dönüşme riski nedeniyle genellikle müdahale gerektiren bir aşamadır.

Belirti vermeden ilerleyebilir mi?

HPV enfeksiyonu ve rahim ağzındaki kanser öncüsü lezyonlar çoğunlukla belirti vermez. Bu nedenle herhangi bir şikâyetin bulunmaması, rahim ağzında hücresel değişiklik olmadığı anlamına gelmez.

Cinsel ilişki sonrasında kanama, adet dönemi dışında kanama veya alışılmadık vajinal akıntı gibi belirtiler farklı jinekolojik durumlarla ilişkili olabilir. Bununla birlikte bu tür şikâyetlerin rahim ağzı hastalıkları açısından da değerlendirilmesi önem taşır.

HPV ve smear testleri neden önemlidir?

HPV-DNA testi, rahim ağzında yüksek riskli HPV tiplerinin bulunup bulunmadığını araştırırken smear testi hücrelerdeki anormal değişikliklerin belirlenmesine yardımcı olur.

Türkiye'deki ulusal tarama programında 30-65 yaş arasındaki kadınlara beş yılda bir HPV-DNA testi uygulanması önerilir. Ancak daha önce anormal test sonucu bulunan veya farklı risk faktörleri taşıyan kadınlarda kontrol aralıkları kişiye göre değişebilir.

Rahim ağzı lezyonlarında nasıl bir yol izlenir?

HPV testi ve smear sonuçlarına göre bazı hastalarda belirli aralıklarla kontrol yeterli olabilirken, bazı durumlarda rahim ağzının kolposkopi ile ayrıntılı incelenmesi ve gerekli görülen alanlardan biyopsi alınması gerekebilir. Biyopsi sonucunda saptanan lezyonun derecesine, hastanın yaşına ve gebelik planına göre takip veya müdahale kararı verilebilir. Özellikle ileri dereceli lezyonlarda LEEP ya da konizasyon gibi anormal dokunun çıkarılmasına yönelik işlemler gündeme gelebilir. Her HPV pozitifliğinin veya rahim ağzı lezyonunun aynı yaklaşımı gerektirmediği unutulmamalı, takip süreci bireysel bulgular doğrultusunda planlanmalıdır.