Haberin telif hakkı için yasal adım

Sanal medya platformları, medya kuruluşlarının sahada ve masada ürettiği haberleri tek tuşla kopyalayıp ekonomik değer elde ediyor. Ancak haberi üreten gazeteler, televizyonlar ve haber siteleri bu gelirden pay alamıyor. Ayrıca sanal medya platformlarının aldığı cezaların yetersizliği de gündemde. İşte bu sorunu çözmeyi amaçlayan dijital telif düzenlemesi için gözler Meclis’e çevrildi.

Haberi muhabir hazırlıyor, kameraman görüntülüyor, editör yayına hazırlıyor. Ancak o haber internete düştüğünde, başka bir ekonominin de parçası haline geliyor.

Google gibi arama motorları ve sanal medya platformları, haber içeriklerini listeliyor, özetliyor ve kullanıcılara sunuyor. Bu içerikler platformların trafiğine ve reklam gelirlerine katkı sağlayabiliyor. Ancak Türkiye'de medya kuruluşlarına bu kullanımlar karşılığında genel bir telif ödeme sistemi bulunmuyor.

Bu sorunun çözülmesi için Dijital Telif Yasası’nın çıkması bekleniyor. Bir yandan ulusal medyanın haberlerini hiçbir bedel ödemeden yayımlayan sanal medyaya denetimin yetersizliği de tartışılıyor. Özellikle çocukların karşılaştığı kötü içeriklerle ilgili verilen cezaların yetersizliği sorgulanıyor.

Sabah gazetesinin haberine göre, dijital platformlara yönelik yeni bir düzenlemeyle ilgili taslağı RTÜK'ün geçtiğimiz yasama yılında AK Parti grubuna gönderdiği öğrenildi. Bu düzenleme ile birlikte dijital platformlara reklam gelirleri üzerinden verilen göstermelik cezalar son bulacak. Platformlara abonelik ücretleri üzerinden ceza kesilecek.

Eğer teklif yasalaşırsa Meta ve Google gibi dijital platformlar ve servis sağlayıcılarının yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği denetlenecek. Denetim için "Dijital Telif Kurulu" kurulacak. Gerek telif ödemeleri, gerek rekabet ihlali başta olmak üzere anlaşmazlık halinde bu kurul "hakemlik" görevini üstlenecek. Dijital dünyaya bu kurul aracılığıyla düzen getirilecek.

Gerek ulusal, gerek uluslararası sosyal medya platformları ve servis sağlayıcıları ile içerik üreticileri arasındaki anlaşmazlıkta haksızlık tespit edilirse Dijital Medya Kurulu cezai müeyyide uygulayacak.

Taraflar arasında yapılan sözleşmede belirlenen cezai yaptırım dışında, kurul, vergi ödemeleri başta olmak üzere ihlal tespit ettiğinde, ihlalin ağırlığına göre, para cezasından, izin ve lisans iptaline kadar yaptırımlar uygulayabilecek.