kaynak olarak ekleyin
Yeni çalışmada araştırmacılar, Andromeda galaksisinde yaklaşık 2,5 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan WNTR23bzdiq adlı kırmızı dev yıldızı inceledi. Bu yıldız, Güneş'ten yaklaşık 7 kat daha ağır ve 350 kat daha geniş. 2023 yılında NASA'nın artık faaliyette olmayan NEOWISE uzay teleskobunu ve California'daki Palomar Gözlemevi'nde yer alan WINTER teleskobunu kullanan bilim insanları, bu yıldızın parlaklığının arttığını fark etti. Araştırmacılar, önceki kayıtları analiz ederek kırmızı devin 2018'den itibaren kademeli olarak daha parlak hale gelmeye başladığını buldu.
Yıldızlar öldüklerinde orijinal boyutlarının yüzlerce katına kadar şişer ve yakınlarında yörüngede bulunan her şeyi tüketir. İkili yıldız sistemlerinde bu, ölen bir yıldızın eş yıldızıyla birleşmesini de içerebilir. Ancak bilim insanları bu kozmik dramın gerçekleştiği herhangi bir örneği şimdiye kadar doğrudan gözlemlememişti.
Space.com'a demeç veren Columbia Üniversitesi astrofizikçisi ve çalışmanın baş yazarı Viraj Karambelkar, "Bir yıldızın eşini yutma anını yakalamak çok zor. Bir yıldız eşini yuttuğunda, etkisi çok küçük olur. Tıpkı büyük bir okyanusa bir kova su atmak gibi... Bu etkiyi yakalayabilmek için gökyüzünü uzun süre izleyen hassas teleskoplara ihtiyacımız var" ifadelerini kullandı.
DEVASA IŞIK PATLAMASI GÖZLENDİ
Araştırmacılar daha önce bu parlaklığın, dev yıldızın bir eş yıldızı yutmasından kaynaklanmış olabileceğini öne sürmüştü. Bu eş yıldız, dev yıldızın çekirdeğine doğru spiral çizerek ilerlerken sürtünme, ısı ve ışık üretecek ve bu da artan parlaklığı açıklayacaktı. Ardından 2025 yılının sonlarına doğru gökbilimciler, bu dev yıldızdan devasa bir ışık patlaması tespit etti. NASA'nın James Webb Uzay Teleskobu, bu patlamadan sadece 47 gün sonra yıldızı gözlemleyerek ekibin olayı ayrıntılı olarak karakterize etmesine olanak sağladı.
'BUNU GÖRÜNCE TAMAMEN ŞAŞKINA DÖNDÜM'
Nature dergisinde yayınlanan çalışmaya göre araştırmacılar şimdi bu patlamanın, Güneş'in kütlesinin yaklaşık yüzde 70'i kadar olan bir eş yıldızın dev yıldızın kalbine çarpması sonucu meydana geldiğini öne sürüyor. Yeni çalışmada bilim insanları, patlamanın Güneş'in kütlesinin yaklaşık 0,1 ila 0,2 katına eşit miktarda maddeyi dışarı attığını hesapladı.
Karambelkar, "Bunu görünce tamamen şaşkına döndüm. Yıldızların eşlerini yutması onlarca yıldır teorize ediliyordu ve bu olay, bu teorik tahminin ilk gözlemlerini sağlıyor" dedi.
'TEK OLASILIK DEĞİL'
Bulgular, "Bao" lakaplı ikili bir sistem olan iki yıldızın birleşerek tek bir yıldız haline geldiğini gösterse de Karambelkar, "Bu tek olasılık değil. Diğer olasılık ise her iki yıldızın da çok daha kısa bir yörüngede hayatta kalmış olması. Ne olduğunu kesin olarak belirlemek için patlamanın etkisi azaldıktan sonra sistemin ne yaptığını izlemeye devam etmeliyiz" ifadelerini kullandı.
Karambelkar, "Daha fazlasını bulmak için sabırsızlanıyorum. Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu ve Vera Rubin Gözlemevi gibi yeni teleskoplar, bu tür olayların daha fazlasını keşfetmede çok faydalı olacak" diye konuştu.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın.