Elon Musk'ın Cumhuriyetçilere yaptığı milyonlarca dolarlık bağış ne anlatıyor?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Milyarder iş insanı ve Tesla CEO'su Elon Musk, ABD'de bir seçim için yeniden yüz milyonlarca dolar harcıyor. Bu kez amacı, Cumhuriyetçilerin Kongre'deki çoğunluklarını korumasına yardımcı olmak.

BBC'nin incelediği Federal Seçim Komisyonu (FEC) kayıtlarına göre Musk, 30 Eylül'de sona eren üç aylık dönemde 200 milyon dolardan fazla bağış yaptı.

Kayıtlar, 2026 ara seçimlerine iki haftadan biraz daha uzun bir süre kala yayımlandı. Pek çok seçim bölgesinde yarış başa baş gidiyor ve Cumhuriyetçiler hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da çoğunluğu kaybetme riskiyle karşı karşıya.

Musk, 2024'te de ABD Başkanı Donald Trump'ın ve diğer Cumhuriyetçilerin seçilmesine yardımcı olmak için 290 milyon dolar harcamış ve yoğun çaba göstermişti.

Peki dünyanın en zengin insanı bu kez kimlere bağış yapıyor ve bu bağışlar şirketleri açısından ne anlama gelebilir?

• Tesla hissedarları Elon Musk'a bir trilyon dolarlık maaş paketini onayladı

Bağışların büyük bölümü tek bir gruba gitti

Dünyanın tek trilyoneri tarafından geçen çeyrekte bağışlanan paranın büyük kısmı, 158 milyon dolar, Senato Liderlik Fonu (SLF) Siyasi Eylem Komitesine gitti.

Bu, ABD tarihinde kamuoyuna açıklanan en büyük tek seferlik siyasi bağışlardan biridir ve bazıları bunun şimdiye kadarki en büyük bağış olduğunu öne sürmektedir.

• Fransa'da protestolar: Bin 800'den fazla gözaltı, binalar ateşe verildi
• Yetenek yarışmasından Wembley'e: Manifest'in dünyaya açılma yolculuğu
• Nordik dillerde neden 'lütfen' kelimesi bulunmuyor?
• Azerbaycan'daki 'başörtüsü yasağıyla' ilgili neler biliniyor, Türkiye'de tepkiler ne oldu?

Haberin sonu

SLF, zorlu seçimlerde Cumhuriyetçi Senato adaylarını destekleyen bir Süper PAC'tir (Siyasi Eylem Komitesi). Süper PAC'ler, sınırsız miktarda para toplayabilen ve ABD siyasi kampanyalarının finansmanında önemli rol oynayan bağımsız komitelerdir.

Parayı hızla Teksas Cumhuriyetçi Senatörü Ken Paxton'ı destekleyen bir gruba gönderdi.

Eyalet başsavcısı, partisinin onlarca yıldır elinde tuttuğu bir koltuk için Demokrat James Talarico'ya karşı kaybetme riskiyle karşı karşıya. Anketlerde başa baş giden iki adayın seçim sonucu, Cumhuriyetçi iktidarın geleceği için bir gösterge olarak kabul ediliyor.

Musk ayrıca 2024 seçimleri sırasında kurduğu America Pac'e 80 milyon dolardan fazla bağışta bulundu.

• OpenAI'ın patronu Sam Altman ile Elon Musk'ın hukuk mücadelesinde neler yaşandı?

Teksas, Musk için kilit önemde

America PAC, geçen çeyrekte Talarico'ya karşı dijital iletişim faaliyetlerine, posta yoluyla kampanya çalışmalarına ve telefon aramalarına milyonlarca dolar harcadı. Paxton'ı destekleyen siyasi tanıtım çalışmalarına da binlerce dolar ayırdı.

Kayıtlara göre Musk, aynı dönemde ağırlıklı olarak Paxton'ı destekleyen Lone Star Liberty PAC adlı gruba da 10 milyon dolar bağışladı.

Paranın yöneldiği adresler, Musk'ın önceliklerinden birini ortaya koyuyor: Teksas.

Teknoloji şirketlerinin yöneticisi Musk, California'da iş yapmaktan duyduğu rahatsızlığı dile getirmesinin ardından son yıllarda SpaceX, Tesla ve X dahil şirketlerini ABD'nin güneyindeki bu eyalete taşımaya başladı.

Teksas, Musk'a daha az yasal düzenlemenin olduğu bir iş ortamı sunuyor. Ayrıca eyalette kişisel gelir vergisi ve kurumlar vergisi alınmıyor.

Genellikle Cumhuriyetçilerin savunduğu gibi, devletin getirdiği sınırlamaların daha az olmasını isteyen siyasetçilerin iktidarda kalması, Musk açısından bu ortamın korunmasına yardımcı olabilir.

Siyasi analist Cayce Myers, BBC'ye yaptığı açıklamada, Musk'ın hem Teksas'ta hem de eyaletteki Senato yarışında yaptığı büyük harcamaların, bunun farkında olduğuna işaret ettiğini söyledi.

Myers, "Cumhuriyetçiler bu kez bağış toplama konusunda avantajlı. Ancak bağış toplamak tek başına başarıyı garanti etmiyor" dedi.

• Starlink interneti Ukrayna savaş alanında neden bu kadar önemli?

Teknoloji yöneticileri arasında daha geniş bir eğilim

Bu yıl pek çok seçmen için teknoloji başlıca gündem maddelerinden biri haline geldi. Ülke genelinde insanlar yapay zekâ, veri merkezleri ve sosyal medya üzerindeki devlet denetiminin artırılmasını istiyor.

Myers'a göre bu durum, Musk gibi teknoloji liderlerini, tarihsel olarak daha az devlet düzenlemesini savunan Cumhuriyetçi Parti ile daha yakın ilişkiler kurmaya yöneltiyor.

Myers, "Teknoloji liderleri, düzenleme taleplerinin giderek artacağı bir geleceğe bakıyor. Bence o gelecekte avantajlı bir konumda olmak istiyorlar" dedi ve ekledi:

"Yön değiştirdiklerini ve Cumhuriyetçilerin arkasında saf tuttuklarını görüyoruz."

OpenAI Başkanı Greg Brockman ve eşi Anna Brockman gibi teknoloji dünyasının diğer isimleri de Cumhuriyetçilere büyük miktarlarda mali destek sağlıyor.

Çift, geçen yıl Trump'ı destekleyen MAGA Inc PAC'e 25 milyon dolar bağışladı.

Myers, siyasi nüfuz elde etmek amacıyla büyük miktarlarda bağış yapanların yalnızca teknoloji sektöründen olmadığını; kripto para ve kumar sektörlerinde de benzer bir durum görüldüğünü belirtti.

Myers, "Buradaki fikir, bağışlar yoluyla yasal düzenlemelerin çerçevesini şekillendirmek" dedi.

Haberin sonu

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. Yapay zekayı nasıl kullandığımız hakkında daha fazla bilgi burada.