Bu alana reklam verebilirsiniz Sol kule (geniş ekran) · 160×600 px
(326) 214 86 49
Reklam
18 Kasım 2026, Çarşamba
Reklam
Vefat Edenler
Reklam
Dünya (Ulusal)

Bir şehir, NATO’yu savaşa sürükleyebilir mi? Tehlikeli ‘Narva’ senaryosu

Avrupa’nın kuzeydoğusunda yaşanan gelişmeler, gözleri yeniden Rusya’nın olası hamlelerine çevirdi. Bölgedeki gerilimin nasıl bir boyuta ulaşabileceğine ilişkin ortaya atılan senaryo, NATO’nun en kritik sınavlarından birini gündeme taşıdı. Eski Fin generalinin dikkat çektiği olası gelişmeler arasında ise tüm dengeleri değiştirebilecek bir tehdit öne çıkıyor.

8 dk okuma 0
Bir şehir, NATO’yu savaşa sürükleyebilir mi? Tehlikeli ‘Narva’ senaryosu
Haberlerimizi Google’da Takip Edin
Gelişmelerden anında haberdar olun.
Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin
Haberin Devamı
class='medyanet-inline-adv'>

Estonya ile Rusya arasındaki gerilim, savunma sanayisine yönelik sabotaj girişiminin ardından yeni bir boyuta taşındı. Estonya hükümeti, ülkenin savunma sanayisinde faaliyet gösteren insansız hava aracı üreticisi Threod Systems’e yönelik saldırı girişimini gerekçe göstererek Rusya ile bütün kara sınır geçişlerini kapatma kararı aldı. Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna, kararın 1 Aralık itibarıyla uygulanmaya başlanacağını duyurdu.

Estonya İç Güvenlik Servisi KAPO tarafından yapılan açıklamada, Threod Systems şirketine yönelik gerçekleştirildiği belirtilen sabotaj girişimiyle bağlantılı 8 kişinin gözaltına alındığı bildirildi. Uzun menzilli saldırı ve keşif amaçlı insansız hava araçları üreten şirketin tesislerine yönelik saldırının, binada patlama ve yangın çıkarmayı hedeflediği belirtildi.

Bu alana reklam verebilirsiniz Haber – metin içi · 640×320 px
(326) 214 86 49
Haberin Devamı
class='medyanet-inline-adv'>

RUS ASKERÎ İSTİHBARAT SERVİSİ TARAFINDAN MI GERÇEKLEŞTİ?

Estonya makamları, sabotaj girişiminin Rus askerî istihbarat servisi GRU’nun talimatıyla gerçekleştirildiğini ileri sürüyor. Estonya Başbakanı Kristen Michal de saldırının münferit bir olay olmadığını, Rusya’nın Avrupa’ya yönelik daha geniş kapsamlı hibrit savaş stratejisinin bir parçası olduğunu savundu. Estonya’nın Rusya ile Narva, Koidula ve Luhamaa olmak üzere üç ana kara sınır geçiş noktası bulunuyor. 1 Aralık’ta yürürlüğe girmesi planlanan karar kapsamında söz konusu geçiş noktalarının kapatılması öngörülüyor. Ancak uygulamanın ne kadar süre devam edeceğine ilişkin henüz resmî bir takvim açıklanmadı.

RUSYA KORKUTMAYA ÇALIŞIYOR

Estonya Başbakanı Kristen Michal, saldırı girişiminin ülkesinin Ukrayna’ya verdiği destekle bağlantılı olduğunu belirtti. Rusya’nın bu tür eylemlerle Estonya’yı korkutmayı, ülkenin güvenlik politikalarında tereddüt oluşturmayı ve Ukrayna’ya sağlanan desteği zayıflatmayı amaçladığını ifade eden Michal, hükümetin güvenlik önlemlerini artıracağını ve Ukrayna’ya desteğini sürdüreceğini vurguladı. Sınırların kapatılması kararının temel amacının Estonya halkının ve ülkenin ulusal güvenliğinin korunması olduğunu belirten Michal, Rusya’nın baskı ve tehdit politikalarına rağmen geri adım atmayacaklarını dile getirdi.

ESKİ FİN GENERALİNDEN ‘NARVA SENARYOSU’ UYARISI

Estonya’nın sınır kapatma kararı, bölgede olası bir Rus askerî hamlesine ilişkin tartışmaları da yeniden gündeme taşıdı. Eski Fin generali ve Avrupa Parlamentosu üyesi Pekka Toveri, The Sun’a yaptığı değerlendirmede, Moskova’nın Narva üzerinden NATO’nun kararlılığını sınayabilecek bir senaryoyu devreye sokabileceği uyarısında bulundu.

Gözden KaçmasınPutin’in göz bebeği vuruldu… Köprü savaşı kızışıyorHaberi Görüntüle

Toveri’ye göre Rusya, Estonya’nın sınır kapatma kararını propaganda amacıyla kullanarak bölgede yaşayan Rusça konuşan nüfusun haklarının ihlal edildiği iddiasını gündeme taşıyabilir. Böylece Moskova, olası bir müdahaleyi meşrulaştırmaya yönelik siyasi ve psikolojik bir zemin oluşturmaya çalışabilir.


Fotoğraflar: AP, iStock

Rusya’nın bu gelişmeyi Rus karşıtlığı ve sınırın iki tarafında yaşayan ailelerin birbirleriyle görüşmesinin engellenmesi şeklinde sunabileceğini belirten Toveri, Estonya’nın kararının Kremlin’in propaganda faaliyetlerine yeni bir malzeme sağlayabileceğini ifade etti. Toveri’nin asıl dikkat çektiği ihtimal ise Rusya’nın doğrudan büyük çaplı bir savaş başlatmak yerine, sınırlı bir askerî operasyonla NATO’nun kolektif savunma mekanizmasını zor durumda bırakması.
Haberin Devamı
class='medyanet-inline-adv'>

Eski general, Rusya’nın NATO’ya doğrudan ve kapsamlı bir askerî meydan okuma gerçekleştirecek kapasiteye sahip olmayabileceğini, ancak ittifakın 5. madde kapsamındaki yükümlülüklerini sınayacak ölçekte sınırlı toprak ele geçirme girişiminde bulunabileceğini savundu.

Pekka Toveri’nin değerlendirmesine göre olası bir Narva senaryosu, birbiriyle bağlantılı hibrit ve askerî adımlardan oluşabilir. Bu kapsamda Rusya’nın öncelikle sınır hattında belirsizlik yaratacak provokasyonlara başvurabileceği, gerçek saldırganın kimliğini gizlemeye yönelik sahte sınır olayları düzenleyebileceği öne sürülüyor.

NARVA’NIN STRATEJİK ÖNEMİ DİKKAT ÇEKİCİ

Estonya’nın üçüncü büyük şehri olan Narva, ülkenin Rusya sınırındaki en önemli yerleşim merkezlerinden biri konumunda bulunuyor. Narva Nehri’nin iki ülke arasında doğal sınır oluşturduğu bölgede yer alan kent, Narva Körfezi’ne yakın stratejik konumuyla da öne çıkıyor.

Yaklaşık 60 bin kişinin yaşadığı kentte nüfusun yüzde 97’sinden fazlasının Rusça konuştuğu belirtiliyor. Bu demografik yapı, Narva’yı Rusya’nın siyasi ve propaganda faaliyetleri açısından hassas bir bölge haline getiriyor.
Narva Belediye Başkanı Jaan Toots, daha önce The Sun’a yaptığı açıklamada, Rusya’nın kente yönelik olası bir askerî girişiminin NATO üyeliği nedeniyle çok ciddi sonuçlar doğuracağını söylemişti. Toots, bölgede her zaman bir tehlike bulunduğunu ancak Estonya’nın NATO üyesi olmasının önemli bir güvenlik güvencesi oluşturduğunu vurgulamıştı.

“GELİŞMELERİ BİR HİBRİT SAVAŞ GİRİŞİMİ ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRMEK GEREKİYOR”

Haberin Devamı
class='medyanet-inline-adv'>

Estonya’nın Rusya ile kara sınırındaki geçiş noktalarını kapatma planının, Baltık bölgesindeki güvenlik dengelerini ve NATO ile Rusya arasındaki gerilimi yeniden gündeme taşıdığını belirten İstanbul Aydın Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde görev yapan ve Rus dış politikası üzerine çalışmaları bulunan Dr. Öğretim Üyesi Murat Jane, gelişmelerin hibrit savaş ve olası sınırlı müdahale senaryoları çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.



Estonya yönetiminin sınır kapatma girişiminin, savunma sanayisi şirketi Traut System’e yönelik sabotaj girişiminin ardından duyurulduğuna dikkat çeken Jane, Tallinn yönetiminin söz konusu olayın arkasında Rus istihbaratının bulunduğunu açıkladığını hatırlattı. Yaşananların daha önce de görülen hibrit tehditlerle benzerlik taşıdığını dile getiren Jane, şu değerlendirmede bulundu:
Haberin Devamı
class='medyanet-inline-adv'>

“Estonya’nın özellikle Rusya’yla kara sınır kapılarını, yani karayolu sınır geçişlerini 1 Aralık itibarıyla kapatma planı, Baltık güvenliğini ve Baltık bölgesinde NATO ile Rusya arasındaki gerilimi yeniden görünür hâle getirdi. Daha önce de sizinle yaptığımız haberlerde Rusya’nın çeşitli politikalar ve ihlaller üzerinden NATO’nun sınırlarını zorladığını, ittifakın kapasitesini test etmeye çalıştığını ifade etmiştik. Burada da benzer bir durumla karşı karşıyayız. Estonya yönetimi, savunma sanayisi şirketi Traut System’e yönelik sabotaj girişiminin ardından bu kararı duyurdu ve girişimin arkasında Rus istihbaratının bulunduğunu açıkladı. Dolayısıyla gelişmeleri bir hibrit savaş girişimi çerçevesinde değerlendirmek gerekiyor.”

Haberin Devamı
class='medyanet-inline-adv'>

Sınır kapatma kararının kapsamına ilişkin de bilgi veren Jane, düzenlemenin ilk aşamada karayolu ve yaya geçişlerini kapsadığını, Narva’daki demiryolu yük geçişinin ise tamamen kapatılmasını içermediğini ifade etti. Demiryolu geçişinin uzun süreli kapatılabilmesi için ayrıca hükümet veya meclis düzeyinde karar alınması gerektiğini belirten Jane, Rusya’nın bu gelişmeyi Narva üzerinden siyasi ve askerî müdahale söylemine dönüştürebileceğini kaydetti.



NARVA ÜZERİNDEN MÜDAHALE Mİ, RUS AZINLIK ÜZERİNDEN YENİ BİR HAMLE Mİ?

Rusya’nın olası bir müdahale ihtimalini değerlendirirken söylem düzeyi ile fiilî askerî adımların birbirinden ayrılması gerektiğini vurgulayan Murat Jane, Moskova’nın nükleer tehdit söylemini de benzer biçimde kullandığını belirterek şunları söyledi:

“Rusya, Narva üzerinden olası bir müdahaleyi elbette söylem düzeyinde gündeme taşıyabilir. Nitekim Ukrayna Savaşı boyunca nükleer silah kullanımı da Rusya tarafından sıklıkla dile getirilen konulardan biri oldu. Ancak bu tür söylemlerin ve tehditlerin hayata geçirilmesinin çok ağır sonuçları olacağı için Moskova genellikle karşı tarafın tepkisini ölçmeye yönelik politikalar izliyor. Dolayısıyla Narva üzerinden olası bir müdahalenin doğrudan askerî bir karar düzeyine taşınacağını söylemek doğru olmaz. Bununla birlikte Rusya, bölgedeki gelişmeleri kendi dış politika söylemi açısından kullanabilir.”

Estonya’nın güvenlik endişelerinden birinin de ülkedeki Rus azınlığın nüfus içindeki oranı olduğunu belirten Jane, Estonya nüfusunun yaklaşık yüzde 25’ini Rus azınlığın oluşturduğunu, benzer demografik yapının diğer Baltık ülkelerinde de görüldüğünü ifade etti. Rusya’nın, bu toplulukların haklarının ihlal edildiği veya cezalandırıldığı iddialarını siyasi bir araç olarak kullanabileceğine dikkat çeken Jane, sınırların kapatılması kararının da Rusça konuşan nüfusun aile bağlarının koparıldığı yönünde propaganda malzemesine dönüştürülebileceğini söyledi.



MOSKOVA’NIN HESAPLI GERİLİM STRATEJİSİ

Fin General Pekka Toveri’nin Estonya ve Narva üzerinden gündeme getirdiği olası tehditlere ilişkin değerlendirmesinin dikkate alınması gerektiğini belirten Murat Jane, Rusya’nın hibrit eylemler, sınırlı askerî hamleler ve bunların ardından nükleer tehdit söylemi gibi yöntemlere başvurabileceği ihtimalinin göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi. Ancak bu senaryoların doğrudan gerçekleşeceğini ileri sürmenin doğru olmayacağını ifade eden Jane, bir askerî uzmanın uyarılarının ciddiyetle ele alınması gerektiğini kaydetti.

Rusya’nın olası sınırlı bir müdahaleyle NATO ordularını kapsamlı bir savaşa çekmekten ziyade, ittifakın ne kadar hızlı ve koordineli karar alabildiğini sınamayı amaçlayabileceğini belirten Jane, bu tür girişimlerde saldırıların sorumluluğunun üstlenilmemesinin de stratejinin bir parçası olabileceğini dile getirdi. Uzman isim, Rusya’nın doğrudan NATO toprağını askerî güç kullanarak ele geçirmesinin çok daha ağır sonuçlar doğuracağını belirterek, sınırlı müdahale kavramıyla neyi kastettiğini şöyle açıkladı:

“Burada sınırlı müdahale derken özellikle NATO üyesi bir ülkenin toprağının Rus askerî gücü tarafından ele geçirilmesinden söz etmiyorum. Böyle bir adım çok ağır sonuçlar doğurur. NATO topraklarına doğrudan saldırı, Rusya açısından kolay sonuçlar yaratabilecek bir girişim değildir. Saldırgan taraf hamlesini küçük veya sınırlı görse bile karşı tarafın vereceği tepki çatışmanın süresini ve yayılmasını değiştirebilir. Bu nedenle Rusya’nın doğrudan böyle bir askerî girişimde bulunacağını söylemek doğru olmaz. Ancak daha küçük ölçekli, niteliği belirsiz bırakılan ve sorumluluğu üstlenilmeyen hibrit saldırılar üzerinden NATO’nun karar alma mekanizmasını sınamaya çalışması ihtimal dâhilindedir.”



NATO’NUN 5. MADDESİ OTOMATİK OLARAK DEVREYE GİRMEZ

NATO Antlaşması’nın 5. maddesine ilişkin tartışmalara da değinen Murat Jane, kolektif savunma ilkesinin önemine rağmen her sabotajın veya sınır ihlalinin otomatik olarak bu maddeyi devreye sokmadığını ifade etti. NATO’nun öncelikle olayın niteliğini ve sorumluluğunu değerlendirdiğini belirten Jane, böyle bir durumda 5. maddeden önce 4. madde kapsamında müttefikler arasında istişare mekanizmasının işletilebileceğini söyledi.

NATO’nun 5. maddesinin tarihte yalnızca 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından uygulandığını hatırlatan Jane, maddenin devreye girmesinin bütün müttefiklerin aynı anda savaş ilan etmesi anlamına gelmediğinin altını çizdi. Kolektif savunma yükümlülüğünün, saldırıya uğrayan müttefike yardım edilmesini öngördüğünü ancak bu yardımın biçiminin müttefikler tarafından belirlendiğini kaydeden Jane, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:

“Her sabotaj veya sınır gerilimi otomatik olarak NATO’nun 5. maddesini gündeme getirmiyor. İttifak öncelikle olayın niteliğini ve sorumluluğunu değerlendiriyor. Bir tehdit söz konusu olduğunda 5. maddeden önce 4. madde kapsamında müttefiklerin bir araya gelerek istişarede bulunması da mümkün. İkinci olarak, 5. madde işletildiğinde bütün müttefiklerin aynı anda savaş ilan edeceği düşüncesi doğru değil. NATO Antlaşması, saldırıya uğrayan müttefike yardım yükümlülüğü getiriyor ancak bu yardımın nasıl gerçekleştirileceği, askeri gücün hangi şekilde kullanılacağı ayrıca belirleniyor. Buradaki esneklik ve belirsizlik, NATO’nun hiçbir tepki vermeyeceği anlamına da gelmiyor.”

Kaynak: Hürriyet – haberin aslı
Bu haberi paylaşın
Bu alana reklam verebilirsiniz Haber – metin sonu · 728×90 px

Yorumlar (0)

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın.

İlgili Haberler