Aşırı sağın görünmeyen ağı: Dijitalde başladı, sokağa taştı!

2026’nın ilk yarısına ilişkin rapora göre 30 ülkede 255 aşırı sağ kaynaklı vaka kaydedildi. Dijital ortamda yayılan nefret söylemi ve propaganda, merkezi olmayan ağlar üzerinden büyürken vakaların yüzde 85,5’i propaganda, mobilizasyon ve kışkırtma niteliğinde. 37 ağır şiddet eylemi ve girişimi de kayıtlara geçti. En fazla vaka ABD’de görülürken, başlıca hedefler ırkçılık, göçmen ve yabancı düşmanlığı ile İslam karşıtlığı oldu.

2026'nın ilk yarısını kapsayan rapor, aşırı sağ kaynaklı vakalarda çarpıcı bir tablo ortaya koyuyor. Rapora göre 30 ülkede 255 aşırı sağ vakası kayıtlara geçti. Aşırı sağın son 10 yılda kabuk değiştirdiğine dikkat çekilen raporda, görünür liderler ve örgütlerin yerini merkezi olmayan, dijital alt kültürlerle büyüyen dağınık bir yapının aldığı belirtiliyor. Bu durumun tehdidi hem görünmez hem de daha tehlikeli hale getirdiği ifade ediliyor.

DİJİTALDEKİ NEFRET SOKAĞA TAŞIYOR

Komplo teorileri ve şiddet söylemi internette sıradanlaştıkça, suç ile ifade özgürlüğü arasındaki çizginin de bulanıklaştığı belirtiliyor. Tehdidin artık yalnızca polisin değil; demokratik kurumların, teknoloji platformlarının ve toplumun ortak sorunu haline geldiği vurgulanıyor. Rapora göre neo-Nazizm, beyaz üstünlükçülüğü ve “ivmecilik” bu ağın ideolojik omurgasını oluşturuyor. İvmecilik, demokratik düzenin çöküşünü şiddet yoluyla hızlandırmayı ve ortaya çıkacak yıkımın üzerine beyaz-etnik milliyetçi bir düzen kurmayı savunuyor.

EN ÇOK MİTİNG VE YÜRÜYÜŞLERDE GÖRÜLDÜ

Vakaların dağılımına bakıldığında ilk sırada 81 vakayla mitingler, yürüyüşler ve konserler bulunuyor. Onu 77 vakayla duvar yazıları, grafitiler ve bildiriler izliyor. Darp, hakaret ve tehdit kategorisinde ise 60 vaka kaydedildi. En ağır tablo ise şiddet eylemlerinde ortaya çıktı. Rapora göre 37 ağır şiddet eylemi ve girişimi yaşandı. Bunlar arasında silahlı ve bombalı saldırılar, kundaklamalar ve cinayetler yer alıyor.

VAKALARIN YÜZDE 85,5'İ PROPAGANDA VE KIŞKIRTMA

Vakaların yüzde 85,5'inin propaganda, mobilizasyon ve kışkırtma niteliğinde olduğu belirtiliyor. Ancak rapor, tehdidin yalnızca söylem düzeyinde kalmadığına dikkat çekiyor. Buna göre aşırı sağ kaynaklı tehdit, giderek operasyonel bir boyut kazanıyor.

NEFRETİN HEDEFİNDE KİMLER VAR?

Rapora göre nefret motivasyonlarının başında 76 vakayla ırkçılık geliyor. İkinci sırada 62 vakayla göçmen ve yabancı düşmanlığı, üçüncü sırada ise 41 vakayla İslam karşıtlığı bulunuyor. Sistem karşıtlığı 31, Yahudi karşıtlığı ise 28 vakayla listede yer alıyor. Raporda bu motiflerin birbirinden bağımsız olmadığı, aksine çoğu zaman iç içe geçtiği belirtiliyor. Özellikle ırkçılık ile göçmen düşmanlığının çoğu zaman aynı eylemde buluştuğuna dikkat çekiliyor.

ABD İLK SIRADA

Vakaların büyük çoğunluğu ABD, Avrupa, Hindistan ve Avustralya'da yaşandı. Ülke sıralamasında 82 vakayla ABD ilk sırada yer alıyor. ABD'yi 33 vakayla Birleşik Krallık, 20 vakayla İtalya ve 16 vakayla İspanya izliyor.

NEFRETİN HEDEFİ ÜLKEDEN ÜLKEYE DEĞİŞİYOR

Aşırı sağ kaynaklı vakaların motivasyonları ülkelere göre farklılık gösteriyor. ABD'de 40 vakayla ırkçı motivasyon öne çıkarken, Birleşik Krallık'ta 14 vakayla göçmen düşmanlığı başı çekiyor. Raporun ortaya koyduğu tabloya göre dijital dünyada büyüyen nefret, artık yalnızca çevrim içi ortamla sınırlı kalmıyor; sokağa da taşınıyor ve giderek daha ağır sonuçlara yol açıyor.