ABD'de hava trafiğinin durdurulmasına ne yol açtı?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

ABD'de hava trafik kontrolündeki "iletişim sorunu" nedeniyle yaklaşık dört saat boyunca ülkede tüm hava trafiği durduruldu.

ABD Federal Havacılık İdaresi'nin (FAA) 13 Kasım'da yayımladığı uyarıda, "olağanüstü koşullar ve güvenlik gerekçeleri" olduğunu duyurdu.

Daha sonra yetkililer, uçakların yerde tutulması kararına telekomünikasyon kesintisinin yol açtığını bildirdi.

ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, "Bu yeni bir 11 Eylül değil" dedi.

Yaklaşık dört saat sonra uçuşlar yeniden başladı.

11 Eylül saldırıları sırasında ABD tarihinde ilk kez ülkenin hava sahası kapatılmış ve saldırılar sırasında havada olan yaklaşık 500 uçak kalkış noktasına geri döndürülmüş ya da başka ülkelere yönlendirilmişti

Kesintiye ne sebep oldu?

FlightAware verilerine göre, süreçte 8.500'den fazla uçuş ertelendi ve yaklaşık 8.000 uçuş iptal edildi.

• Dünya'nın yeni bir 'mini ay'ı var
• Bir Başkadır'ın ikinci sezonu bize ne anlatıyor?
• Yeni Parti'nin ilk kurultayı: Özel başkan seçildi, PM üyeleri bugün oylanacak
• 19. yüzyılda Osmanlı'da kölelik var mıydı?

Haberin sonu

Karar hayata geçirildiği sırada havada da 3.500'den fazla uçak bulunuyordu.

Bunlardan bazıları başka havalimanlarına yönlendirilirken, kalanlar varış noktalarına uçmaya devam etti.

ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, yaşanan tarihi kesintiye, hava trafik kontrol haberleşme sisteminin aşırı yüklenmesinin neden olduğunu söyledi.

Duffy, "Bu, analog bir telekomünikasyon sistemi. Anahtarlarımız ve yönlendiricilerimiz veri yükü altında kaldı ve devre dışı kaldı" dedi.

Söz konusu durumun haberleşme ve radar sistemlerini etkilediğini ifade eden Duffy, sistemin baştan aşağı yenilenmesi gerektiğini ve bunun yaklaşık 50 milyar dolara mal olacağını tahmin ettiğini söyledi.

ABD'li yetkililer, sistem arızasının, Microsoft kesintisiyle bağlantılı olmadığını da kaydetti.

BBC muhabiri Theo Leggett, Kongre'nin, sistemlerin modernizasyonu için geçen yıl 12,5 milyar dolar kaynak ayırdığını bildirdi.

Leggett kesintiye ilişkin analizinde şu bilgiyi de verdi:

"Federal Havacılık İdaresi (FAA), yalnızca birkaç hafta önce, hâlâ disketlere dayanan sistemleri 2028 sonuna kadar değiştirme taahhüdünde bulunmuştu. Disketler, 1980'ler ve 1990'larda yaygın olarak kullanılan yerel veri depolama araçlarıydı."

'Bu yeni bir 11 Eylül değil'

ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, olay sürerken Beyaz Saray'da gazetecilere "kamuoyunun hiçbir şekilde endişelenmesine gerek olmadığını" söyledi.

"Bu yeni bir 11 Eylül değil" diyen Mullin, "Bu bir telekomünikasyon kesintisi. Bu çok farklı bir durum" ifadelerini kullandı.

ABD Ulusal Ulaştırma Güvenliği Kurulu'nun eski başkanı Robert L Sumwalt, 2001'deki 11 Eylül saldırılarından bu yana uçuşları durdurma konusunda ülkede bu büyüklükte bir karar alınmadığını söyledi.

2023 yılında uçakların kalkışı yalnızca birkaç saatliğine engellenmişti.

'Türkiye ABD'ye uçuşları durdurdu'

Eurocontrol (Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatı), üye ülkelerin ABD'ye giden tüm uçuşları FAA'nın talebi üzerine durdurduğunu duyurdu.

Toplam 42 ülke teşkilata üye.

Eurocontrol'ün bünyesinde Avrupa Birliği üyesi ülkelerin yanı sıra Türkiye, Birleşik Krallık ve Ukrayna da bulunuyor.

Ayrıca İsrail ve Fas da anlaşmalı devlet statüsünde yer alıyor.

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. Yapay zekayı nasıl kullandığımız hakkında daha fazla bilgi burada.