Trump için referanduma dönüştü. ABD'deki seçimler öncesi anketler ne söylüyor?

ABD'de bugün düzenlenen ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçi Parti, Kongrenin her iki kanadında da çoğunluğu kaybetme riskiyle karşı karşıya. ABD'de 2024 başkanlık seçimlerinin ardından Beyaz Saray'ın yanı sıra Kongrenin her iki kanadını da kontrol eden Cumhuriyetçi Parti, bugün düzenlenen ara seçimler öncesinde kırılgan bir çoğunluk dengesiyle karşı karşıya. Temsilciler Meclisinde iki koltuğun boş olduğu tabloda Cumhuriyetçiler 218 sandalyeye sahipken, Demokratlar 214 sandalyede oturuyor; Mart 2026'da partisinden ayrılan bağımsız Kevin Kiley ise çoğunlukla eski partisiyle hareket ediyor. Senatoda ise 53 Cumhuriyetçiye karşılık 45 Demokrat ve onlarla birlikte oy kullanan iki bağımsız senatör yer alıyor. Kongrenin tek bir kanadında dahi çoğunluğun kaybedilmesi, Donald Trump yönetimi açısından belirleyici sonuçlar doğurabilir. Temsilciler Meclisinde kontrolü ele alacak Demokratlar komisyon başkanlıklarını üstlenerek Beyaz Saray çalışanları ve Trump ailesi hakkında soruşturmalar açabilecek, yetkilileri ifadeye çağırabilecek ve İran dahil sınır ötesi askeri operasyonlar ile bütçe harcamalarına kısıtlamalar getirebilecek. Demokratların azil sürecini yeniden başlatma hakkı da doğacak. Trump, Aralık 2019 ve Ocak 2021'de iki kez azil sürecine girmiş, ancak her iki girişim Senatodaki oylamalarda reddedilmişti. Görevden alma kararı için Senatoda üçte iki çoğunluk gerektiğinden, Demokratların Cumhuriyetçi senatörlerin desteği olmadan bu hedefe ulaşması mümkün görünmüyor. SENATO ELDEN GİDERSE NE OLACAK? Senatoda elde edilecek basit bir çoğunluk dahi Demokrat Partinin hareket alanını genişletmeye yetiyor. Federal yargıçları ve yürütmenin üst düzey kadrolarını onaylama yetkisine sahip olan Senatonun el değiştirmesi, Trump'ın atama planlarını doğrudan durdurabilir. Bu risk karşısında Cumhuriyetçi senatörler, seçimler ile Ocak 2027'de yeni yasama döneminin başlaması arasındaki geçiş evresinde Trump'ın önerdiği yargıç adaylarını hızla onaylamayı planlıyor. Öte yandan Trump bu yarışı bizzat kendi politikaları için bir güvenoyuna dönüştürmeye çalışıyor. 17 Ekim'de Kentucky'deki mitingde seçmenlerine seslenen Trump, pusulada kendi adı varmış gibi oy kullanılmasını istedi. Son bir ayda 29 ayrı mitinge katılan başkanın bu stratejisine rağmen kamuoyu desteği geriliyor. Reuters/Ipsos'un 26 Ekim tarihli anketine göre Trump'ın icraatlarını onaylayanların oranı yüzde 32'de kalırken, hoşnutsuzluk oranı yüzde 66 olarak ölçülüyor. Bu tablonun etkisiyle birçok Cumhuriyetçi aday Trump ile arasına mesafe koyuyor.

Reuters'ın en çekişmeli 62 seçim bölgesine yönelik araştırması, 41 Cumhuriyetçi adayın Trump ile bağlarını gizlemeye çalıştığını ortaya koyuyor. Teksas'ta aday Eric Flores, Demokrat rakiplerinin kendisini Trump ve Göçmenlik ve Gümrük Dairesi (ICE) ile yan yana gösteren reklam panoları hazırlatması üzerine bu görsellerin kaldırılması için hukuki mücadele başlattı. SON AYLARDA PEŞ PEŞE SKANDALLAR Ekonomik tablodaki zorluklar da iktidar partisinin karşısına çıkıyor. ABD ile İsrail'in İran'a açılan savaşın ardından dizel yakıt fiyatları yaklaşık yüzde 70 yükseldi. Fiyat artışlarını frenlemek isteyen Trump, 9 Ekim'de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Rus motorini ithalatı konusunda anlaştı ve Hazine Bakanlığı bu ticarete 7 Nisan 2027'ye kadar izin verdi. Trump ayrıca 16 Ekim'de, iki partinin ortak oylarıyla yasalaşan ve Rusya'ya ağır yaptırımlar öngören Lindsey Graham yasasının temel maddelerini askıya aldı. İki karar da Kongrenin her iki kanadından tepki topladı. Yönetim içi krizler de seçim atmosferini etkiliyor. Borç kapatmak için bağışçıdan para istediği ve Yunan şirketleri için lobi yaptığı ortaya çıkan ABD'nin Atina Büyükelçisi Kimberly Guilfoyle, 13 Ekim'de istifaya zorlandı. Savunma Bakanı Pete Hegseth'in 2009 Fort Hood saldırganı Nidal Hasan'ın infazını canlı yayımlama önerisi her iki partiden gelen itirazların ardından 15 Ekim'de Trump tarafından durduruldu. Karoline Leavitt'in yerine sözcülük görevine getirilen Katie Zacharia ise avukatlık unvanına dair yanlış beyanları nedeniyle beş gün sonra istifa etti. CUMHURİYETÇİLERİN GELENEKSEL KALELERİNDE KRİTİK YARIŞLAR Temsilciler Meclisinde çoğunluğu kazanmak için 218 sandalyeye ihtiyaç duyan Demokratlar, en az dört yeni temsilci çıkarmak zorunda. Seçim gözlemcisi Cook Political Report'un verileri ve analist Nate Silver'ın modellemesi, Demokratların mecliste 25 sandalye kazanarak yaklaşık 240 vekile ulaşma ve çoğunluğu geri alma olasılığını yüzde 95 olarak hesaplıyor. Senatoda ise 50-50 eşitlik halinde belirleyici oy Başkan Yardımcısı JD Vance'e ait olduğundan, Demokratların üstünlüğü sağlamak için 51 sandalyeye ulaşması gerekiyor. Cumhuriyetçilerin uzun süredir kazandığı eyaletlerdeki son anketler sürpriz sonuçlara işaret ediyor. Teksas'ta Demokrat James Talarico, The New York Times/Siena College anketine göre eski eyalet başsavcısı Ken Paxton'ın 7 yüzde puanı önünde görünüyor. Kansas'ta Demokrat aday Adam Hamilton, görevdeki Cumhuriyetçi Roger Marshall karşısında yüzde 49'a yüzde 44 önde yer alıyor. Benzer bir çekişme Maine, Ohio, Alaska ve Iowa'da da yaşanıyor. Eyalet meclislerinin seçim bölgelerini kendi lehlerine yeniden belirleme girişimleri ise bu seçimde yaklaşık 24 milyon seçmeni doğrudan etkiliyor. MEVCUT KONGRE ARİTMETİĞİ NE DURUMDA? Mevcut aritmetik, her iki kanatta da kontrolün el değiştirmesi için Demokratların sınırlı sayıda sandalyeyi kazanmasının yeterli olduğunu gösteriyor. House Press Gallery ve Ballotpedia verilerine göre, 435 üyeli Temsilciler Meclisi'nde Cumhuriyetçiler 218, Demokratlar ise 214 sandalyeye sahip. Mecliste ayrıca Cumhuriyetçilerle hareket eden bağımsız üye Kevin Kiley'ye ait bir sandalye ile istifalar nedeniyle boş kalan iki koltuk yer alıyor. 100 sandalyeli Senato'da ise Cumhuriyetçiler 53 sandalyeyle çoğunluğu elinde tutuyor. Demokratlar 45 sandalyeye sahipken, partiyle birlikte hareket eden bağımsız senatörler Bernie Sanders ve Angus King ile fiili sandalye sayısı 47'ye ulaşıyor. Salt çoğunluk için 51 sandalyenin, eşitlik halinde ise başkan yardımcısının oyuyla 50 sandalyenin gerektiği Senato'da The Associated Press (AP) verilerine göre 35 sandalye için seçim yapılacak. Demokratların Senato kontrolünü sağlayabilmesi için ellerindeki sandalyeleri koruyarak Cumhuriyetçilerden en az net dört sandalye kazanması şart koşuluyor.