Troya’nın ilk müzik aleti

ARKAİK Dönem yerleşim dolgusunda ortaya çıkarılan yaklaşık 2 bin 800 yıllık kemik flüt, Troya’da bugüne kadar bulunan ilk ve tek müzik aleti olması bakımından önem taşıyor. Edinilen bilgilere göre, yaklaşık M.Ö. 750-480 yılları arasına tarihlenen Arkaik Dönem’de müzik, dini ritüellerin yanı sıra sosyal ve kamusal yaşamın da önemli unsurları arasında yer alıyor. Yeni buluntu, bu dönemde Troya’daki müzik kültürünün varlığına doğrudan arkeolojik kanıt sunuyor. Flüt gövdesine bağlanan kafa kısmının korunmuş olması, eserin yapısının ve işlevinin değerlendirilmesine katkı sağlıyor. Organik malzemelerden üretilen müzik aletlerinin günümüze ulaşmasının güç olması da buluntunun önemini artırıyor. Dönemin üflemeli çalgıları arasında, farklı uzunluklardaki kemik veya kamış boruların bir araya getirilmesiyle oluşturulan syrinx, diğer adıyla panflüt de bulunuyordu. Üflemeli çalgıların bir bölümü, Dionysos kültü ve onunla bağlantılı ritüellerle ilişkilendiriliyordu.

4 BİN 500 YILLIK İDOL BAŞI

Troya II kent kapısı çevresindeki çalışmalarda bulunan insan biçimli idol başı, yaklaşık M.Ö. 2 bin 500 yıllarına tarihleniyor. Erken Tunç Çağı’na ait eserin, Troya’nın bu dönemdeki kültürü ve Batı Anadolu’nun sembolik dünyasının araştırılmasına yeni bir veri sağladığı kaydedildi. Bakanlık uzmanlarından aktarılan bilgilere göre, küçük boyutlu insan biçimli idoller, Batı Anadolu’nun MÖ. 3. binyıl arkeolojisinin karakteristik buluntuları arasında yer alıyor. Troya’da daha önce bulunan benzer örnekler ile bölgenin farklı merkezlerinde ele geçirilen idoller, üretim ve kullanım geleneklerinin yanı sıra kültürel etkileşimlerin incelenmesi açısından önem taşıyor. Yaklaşık M.Ö. 2 bin 500-2 bin 300 yıllarına tarihlenen Troya II döneminde kent, Anadolu ile Ege dünyası arasındaki bağlantıların yoğunlaştığı, mimari ve maddi kültür açısından gelişim gösteren merkezlerden biriydi. Yeni idol başı, bu dönemin toplumsal ve kültürel yapısının anlaşılmasına katkı sağlayacak.

ARKEOLOJİK ARKEOLOJİK KANITA ULAŞTIK

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, keşfe ilişkin yaptığı paylaşımda şunları kaydetti: “Troya’nın binlerce yıllık kültür ve sanat tarihine iki yeni keşifle katkı sunuyoruz. Bakanlığımızın izin ve destekleriyle Geleceğe Miras Projemiz kapsamında sürdürdüğümüz 2026 yılı kazılarında, yaklaşık 2 bin 800 yıllık kemik flüt ile 4 bin 500 yıllık insan biçimli bir idol başını gün ışığına çıkardık. Arkaik Dönem’e ait kemik flüt, 160 yılı aşkın Troya kazıları tarihinde bugüne kadar bulunan ilk ve tek müzik aleti. Bu keşifle, Troya’daki müzik kültürüne ilişkin doğrudan bir arkeolojik kanıta ulaştık. Troya II kent kapısı çevresinde bulunan idol başıyla da Erken Tunç Çağı’nın sembolik dünyasını ve Batı Anadolu’daki kültürel etkileşimleri anlamamıza katkı sağlayacak yeni bir eseri günümüze kazandırdık. Troya’nın farklı dönemlerini belgeleyen bu buluntuları bilimsel yöntemlerle araştırarak korumaya ve gelecek kuşaklara aktarmaya devam edeceğiz.”