Sigara ‘yüzü’ neden daha yaşlı gösterir?

Birçok insan sigaranın akciğerleri ve kalbi vurduğunu bilir. Ama vücudu içeriden yaşlandırdığı pek bilinmez ya da önemsenmez…

‘’Sigara, sizi hem dışarıdan hem de hücrenin içinden yaşlandırır. Sigara içiyorsanız, kimliğiniz 35 olsa da, yüzünüz ve hücreleriniz 45 yaşında gibidir’’ diyen Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Derya Uludüz, bu alışkanlığın yaşlanma hızını artıran etkilerini şöyle açıkladı:

Telomer saatiniz ne diyor?

Vücudumuzdaki her hücre, yaşlandığını gösteren bir saat taşır. Adı telomer. Bunu kromozomların ucundaki koruyucu başlıklar gibi düşünün. Her hücre bölünmesinde telomerler biraz daha kısalır. Bu normal yaşlanmanın bir parçasıdır. Ancak sigara bu kısalmayı hızlandırıyor. Yapılan geniş ölçekli çalışmalara göre, uzun yıllar sigara içenlerin telomerleri içmeyenlere göre ortalama yüzde 15-25 daha kısa. Yani sigara içmek sadece ciğerleri değil, tüm hücrelerin ömrünü kısaltıyor.

Telomer kısaldıkça hücre yoruluyor, kendini yenilemesi zorlaşıyor. Bu yorgunluk önce ciltte matlık, sonra organlarda yavaşlama, sonra bağışıklıkta düşme olarak karşımıza çıkıyor.

SİGARANIN ZARARLARI

5 gizli yaşlandırma etkisi

Sigaranın sinsice yaşlandıran etkileri şöyle sıralanabilir:

1-Telomer katili

Hücrelerin sayacı Telomer ne kadar kısaysa, hücre o kadar yaşlıdır. Sigara, telomerleri doğrudan hedef alan en güçlü çevresel faktörlerden biridir. Etkisi sadece kırışıklık değildir. Unutkanlık, çabuk yorulma, yaraların geç iyileşmesi, sık hastalanma... Hepsi hücrenin erken yaşlanmasıyla bağlantılıdır.

2-Vücutta sürekli yangın

Sigara vücutta sürekli düşük düzeyde bir yangın hâli yaratır. Biz buna kronik inflamasyon (iltihaplanma) diyoruz. 
Bu durumda bağışıklık sistemi hep alarmda kalır. Bu da damar duvarını kalınlaştırır, ciltte kolajen kaybını hızlandırır, eklemlerde kireçlenmeyi öne çeker. Kişi kendini hep yorgun hisseder çünkü vücut kendi içinde savaş halindedir.

3-Kimyasal saldırı

Bir sigara dumanında 7 binden fazla kimyasal madde var. Bunların en az 70’i doğrudan kanserojen. Bu maddeler vücuda girince serbest radikaller patlaması olur. Serbest radikaller DNA’ya saldırır, mitokondrileri yani hücrenin enerji santralini bozar. Sonuç nedir? Sabah yorgun kalkma, gün içinde enerji düşüklüğü, ciltte matlık, saçta cansızlaşma ve hücre ölümü. Antioksidanlarınız bu savaşı tek başına kazanamaz.

4-Kolajen ve eastin yıkımı

Cildin gergin ve parlak durmasını sağlayan iki protein var: Kolajen ve elastin. Sigara bu iki proteini parçalayan enzimleri artırır. Aynı zamanda cilde giden kılcal damarları büzer, cilt beslenemez.

Bu yüzden sigara içenlerde kırışıklık 10 yıl erken başlar. Dudak üstü çizgileri, göz çevresinde derinleşme, ciltte gri-sarı bir renk ve sarkma daha erken görülür. Aynı yaştaki iki insandan sigara içen, dışarıdan en az 5-10 yaş daha yaşlı görünür. Buna “sigara yüzü” diyoruz.

5-Beyin sisi

Sigara beyne giden kan akışını azaltır. Nikotin kısa süreli uyanıklık verse de, uzun dönemde damar sertliği beyin hücrelerini besleyen akımı düşürür. Düşünme hızı yavaşlar, odaklanma zorlaşır, “beyin sisi” dediğimiz tablo oluşur. Uzun dönemde demans ve Alzheimer riski içmeyenlere göre belirgin olarak artar.

Yaşlanmayı nasıl frenleyebilirsiniz?

Sigarayı bıraktığınız anda vücutta toparlanma başlar. İlk 20 dakikada kalp hızınız normale döner. 48 saatte tat ve koku alma duyularınız keskinleşir. 1 hafta içinde kanınızın oksijen taşıma kapasitesi artar, sabah yorgunluğu azalır. 3 ay içinde damarların esnekliği toparlanmaya başlar, yürürken tıkanma azalır. 1 yılda kalp krizi ve felç riski yarı yarıya düşer. 3 yılda telomer kısalma hızı yavaşlar, hatta bazı çalışmalarda uzama izlenir. 5 yılda ciltte belirgin toparlanma, kolajende yeniden artış görülür. 10 yılda akciğer kanseri ve yaşlanma hızı hiç içmemiş birine yaklaşır. Sigara içmek; yaşlanmayı seçmektir. Bırakmak ise zamanı geri almaktır. Kendinize bir iyilik yapın. Bugün bırakmak için bir adım atın. Alo 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı’ndan ücretsiz destek alın. Bedeniniz size teşekkür edecektir.