Mekke İttifakı ile İran arasında kritik toplantı

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai’nin ev sahipliği yaptığı toplantıda; Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan heyetleri yer aldı.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin katıldığı toplantıda Türkiye’yi MİT Başkanı İbrahim Kalın, Suudi Arabistan’ı Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman, Pakistan’ı ise Genelkurmay Başkanı Asım Münir'in temsil ettiği kaydedildi.

TOPLANTININ GÜNDEM MADDELERİ

Dörtlü toplantıda bölgesel güvenlik, İsrail’in bölgedeki faaliyetleri ile Filistin ve Lübnan’daki gelişmelerin ele alınacağı bildirildi.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, toplantının amacının "Bölgedeki mevcut krizin tarafları arasındaki gerilimi azaltmak ve diyalog ile diplomatik çözümleri teşvik etmek" olduğu ifade edilmişti.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan

İRAN'DAN GÖRÜŞME ÖNCESİ DİKKAT ÇEKEN AÇIKLAMA

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ismail Bekayi, düzenlediği basın toplantısında Tahran’da yapılacak Mekke Savunma İttifakı ülkeleri temsilcilerinin Tahran’daki toplantısında değinerek, "Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’dan yetkililer ABD ve İsrail’in İran’a karşı saldırganlığını ele alacak" demişti.

Bölge ülkelerinin kendi çıkarlarını yansıtan güvenlik politikaları geliştirme arayışlarını memnuniyetle karşıladığını sözlerine ekleyen Bekayi, "Bölge ülkelerinin, kendi çıkarları ve endişeleri temelinde bölgesel güvenlik mekanizmaları arayışına girmelerini ya da en azından bunu değerlendirmelerini olumlu bir gelişme olarak görüyoruz. Bu toplantı, on yıllardır üzerinde ısrarla durduğumuz yerel güvenlik anlayışının tesisi yönündeki çabaların önünü açabilir. Bölgesel güvenliğin ancak bölge ülkelerinin kendi çıkarlarına ve güvenlik kaygılarına dayanarak sağlanabileceğini her fırsatta vurguladık" açıklamasını yapmıştı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ismail Bekayi Kaynak: İran Dışişleri Bakanlığı

MEKKE ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Selman bin Abdulaziz Al Suud, 7 Ağustos'ta Mekke'de, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı imzalamıştı. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın bölgesel sorunlara bölgesel çözümler geliştirme yönündeki taahhütlerinin ve bölgesel güvenlik ile istikrarı odağına alan ortak stratejik vizyonlarının bir yansıması olan anlaşma, üç ülkenin ortak caydırıcılık ve savunma yoluyla güvenliklerinin tahkim edilmesini amaçlıyor.

Anlaşma kapsamındaki faaliyetlere yön vermek üzere dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarından oluşan bir Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi teşkil edilmiş, komitenin ilk toplantısı Türkiye'nin ev sahipliğinde 31 Ağustos 2026'da İstanbul'da yapılmıştı. Bu toplantıda kurucu nitelikli kararlar alınmış ve ittifakın kurumsallaştırılmasına yönelik teknik çalışmalar değerlendirilmişti. Bu doğrultuda, ittifakın Sekretaryasının en kısa sürede Riyad'da teşkil edilmesi kararlaştırılmıştı.

İlk Genel Sekreter olarak ise Pakistan'dan emekli Korgeneral Nauman Mahmood aday gösterilmişti. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın dışişleri bakanları, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu Yüksek Düzeyli haftası marjında, 24 Eylül'de ABD'nin New York kentinde toplantı gerçekleştirmişti.

Toplantıda, bölgesel gelişmeler ele alınmış, toplantının ardından yayımlanan ortak bildiride kutsal Mekke şehrine ve Suudi Arabistan'ın sivil ve ekonomik altyapısına yönelik saldırılar kınanmıştı. Üç ülkenin genelkurmay başkanları da 25 Eylül'de Riyad'da görüşmüştü.