Kanada ve Avrupa Birliği yeni ittifakını duyurdu

Kanada ve Avrupa Birliği (AB), vatandaşlarının refahını güvence altına alacak koruyucu bir çatı oluşturmak ve öngörülemeyen jeopolitik gelişmelere karşı güçlü bir önlem geliştirmek amacıyla benzer görüşe sahip ülkelerin katılımına açık yeni bir ittifak kurduklarını duyurdu.

Montreal'de düzenlenen iki günlük zirvenin ardından açıklamalarda bulunan Kanada Başbakanı Mark Carney ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, "Gelecek İçin İttifak" olarak adlandırılan ortaklığın, Kanada ile 27 üyeli blok arasında benzersiz bir istikrar ve fırsat zemini sunma potansiyeli taşıdığını belirtti.

Başbakan Carney, iklim acil durumu, demokratik normların erozyonu ve ticaretin bir silah haline getirilmesi gibi etkenlere atıfta bulunarak toplumların yeni fırtınalarla sarsıldığını ifade etti.

KANADA NE İSTİYOR?

Zirvenin tamamlanmasıyla birlikte Kanada, Ukrayna için planlanan 90 milyar Euroluk destek kredisine katkıda bulunmayı kabul etti.

Liderler, gelecekteki görüşmelerin on milyarlarca dolar değerinde daha entegre bir pazar oluşturacağını, ticaret ve seyahat kısıtlamalarını hafifleteceğini ve iki taraf için yeni eğitim imkanları sağlayacağını aktardı.

Kanada ile ABD arasındaki ticaret savaşı Carney'yi yeni jeopolitik ortaklar aramaya yöneltirken, savunma başta olmak üzere Amerikan şirketlerine aşırı bağımlı olunması da Ottawa'da endişe yarattı.

Geçtiğimiz hafta Elon Musk'ın ekim ayı ortasında Starlink ve Starshield hızlarını Ukrayna üzerinde kesmesi, Ukrayna'nın askeri ve savunma operasyonlarında ciddi aksamalara yol açtı.

ABD'DEN KOPMA ÇABASI

Çifte Kanada vatandaşı olan, iktidardaki Liberal Parti'yi eleştiren ve eyaletlerin ayrılmasını savunan Elon Musk gibi siyasi figürlere değinen Carney, Kanada'nın savunma teknolojilerinin karşıt çıkarlara sahip şirketlerin ya da siyasi aktörlerin keyfine bırakılamayacağını yineledi.

Bu kapsamda Carney, Kanada merkezli yapay zeka şirketi Cohere Inc ile Almanya'dan Aleph Alpha GmbH arasındaki planlanan birleşmeyi, Amerikan teknoloji devlerine olan bağımlılığı azaltacak bir adım olarak nitelendirdi.

Berlin ve Toronto'da çift merkezli kurulacak yeni yapıda Kanada federal hükümeti, Cohere şirketinde 1,6 milyar Kanada dolarına kadar pay sahibi olduğunu açıkladı.

Carney konuya ilişkin, "Yapay zekanın geleceğinin bilmediğimiz veya güvenmediğimiz kişiler tarafından başka bir yerde belirlenmesini beklemeyeceğiz" değerlendirmesinde bulundu.

Öte yandan Brüksel ve Ottawa, Kanada'nın Avrupa'nın süper bilgisayar ağına dahil olmasını sağlayarak Kanada'ya yapay zeka modelleri eğitmek için Avrupa sistemlerine erişim imkanı tanıyan bir anlaşmaya vardı.

KANADA 'ORTAK ÜYE' Mİ OLACAK?

Zirvede liderler yeni ortaklığın, yaşam maliyeti dahil olmak üzere vatandaşların temel kaygılarına da yanıt vereceğini dile getirdi.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, "Ticaret bir ekonomik baskı aracına dönüştüğünde, süpermarket rafından yeni bir arabanın maliyetine kadar bedeli ödeyen aileler oluyor" diyerek geçmişte güvenilen enerji, kritik mineraller veya yarı iletken tedarikçilerinin giderek baskı araçları haline geldiğine dikkat çekti.

Carney ise ittifakın tedarik zincirlerinde kesinlik sağlamanın ve "şoklara birlikte göğüs germenin" yollarını arayacağını belirterek "Daha fazla rekabet, daha fazla seçenek" mesajı verdi.

Liderler zirvede Kanada'nın AB'ye "ortak üye" olma olasılığını da yeniden gündeme taşıdı.

Bu statünün henüz keşfedilmemiş bir alan olduğunu belirten Von der Leyen, "Bunu birlikte şekillendirecek iddiaya, güvene ve yaratıcılığa sahibiz. Bu [ortak üyelik], başkasına karşı değil, kendi ortak gücümüz için kurulmuş bir ortaklıktır" ifadelerini kullandı. Taraflar ortak üyelik yaklaşımına bağlılıklarını korurken, rolün kapsamının 2027 yılındaki zirvede netleşeceği bildirildi.